Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

स लिंगं पूजयामास त्रिकालं भक्तिभावितः । एकाहारो जिताहारो भूभिशायी जितेंद्रियः

sa liṃgaṃ pūjayāmāsa trikālaṃ bhaktibhāvitaḥ | ekāhāro jitāhāro bhūbhiśāyī jiteṃdriyaḥ

Empli de dévotion, il adorait le Liṅga trois fois par jour. Il ne prenait qu’un seul repas quotidien, maîtrisait sa nourriture, dormait à même le sol et domptait ses sens.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
लिङ्गम्the liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पूजयामासworshipped
पूजयामास:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
त्रिकालम्thrice daily
त्रिकालम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootत्रि + काल (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial) अर्थे ‘त्रिषु कालेषु/three times a day’
भक्तिभावितःimbued with devotion
भक्तिभावितः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति + भावित (कृदन्त; √भू/भाव्)
Formभक्त्या भावितः इति तृतीया-तत्पुरुष; भावित (क्त-प्रत्यय/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
एकाहारःhaving one meal (a day)
एकाहारः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + आहार (प्रातिपदिक; समास)
Formएकः आहारः यस्य/एकाहारः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
जिताहारःhaving conquered appetite/diet
जिताहारः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + आहार (प्रातिपदिक; समास)
Formजितः आहारः यस्य; जित (क्त-प्रत्यय/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भूभिशायीsleeping on the ground
भूभिशायी:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूभि (भू + भि; प्रातिपदिक) + शायी (कृदन्त; √शी)
Formभूभौ शायी इति सप्तमी-तत्पुरुष; शायी (णिनि/इन्-प्रत्ययान्त कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
जितेन्द्रियःself-controlled (having conquered the senses)
जितेन्द्रियः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक; समास)
Formजितानि इन्द्रियाणि येन; (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः) रूपतः तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha: Vṛṣabheśa (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: King Ikṣvāku performs trikāla worship before the liṅga—morning, noon, evening—shown as three vignettes: offering water/flowers, midday lamp, evening incense; he eats once, sleeps on the ground, and sits in calm mastery of senses.

L
Liṅga (Śiva)

FAQs

Steady worship joined with self-restraint (diet, sleep, senses) intensifies devotion and makes pilgrimage-practice spiritually effective.

Prabhāsakṣetra, where the Liṅga worship is performed as part of the site’s Māhātmya.

Trikāla-pūjā of the Liṅga, along with ascetic observances: ekāhāra (single meal), regulated diet, sleeping on the ground, and sense-control.