Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

प्रेक्षणीयेऽप्सरोवृंदं वाद्ये विद्याधरा वृताः । गंगाद्याः सरितः पाने गार्हपत्ये हुताशनः

prekṣaṇīye'psarovṛṃdaṃ vādye vidyādharā vṛtāḥ | gaṃgādyāḥ saritaḥ pāne gārhapatye hutāśanaḥ

Pour le spectacle, se tenait une troupe d’Apsaras ; pour la musique, des multitudes de Vidyādharas. Pour boire, des rivières à commencer par la Gaṅgā ; et pour le feu domestique, Hutaśana (Agni) lui-même.

प्रेक्षणीयेin the viewing/entertainment (place)
प्रेक्षणीये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रेक्षणीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अप्सरोवृन्दम्group of Apsarases
अप्सरोवृन्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअप्सरस् + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (अप्सरसां वृन्दम्)
वाद्येin music/instrumental performance
वाद्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
विद्याधराःVidyādharas
विद्याधराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्याधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (विद्यां धरन्ति इति)
वृताःwere chosen/appointed
वृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (वृ—‘आवरणे/वरणे’) = ‘नियुक्ताः/वृताः’
गङ्गाद्याःbeginning with the Ganges (etc.)
गङ्गाद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगङ्गा + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (गङ्गा-आदि = ‘Ganges and others’)
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
पानेin drinking/water-service
पाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
गार्हपत्येat the gārhapatya (household fire)
गार्हपत्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगार्हपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
हुताशनःAgni (fire)
हुताशनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहुताशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (हुतं अश्नाति इति)

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya narration; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A celestial court-like assembly at Prabhāsa: apsaras dancing as spectacle, vidyādharas playing instruments overhead, personified rivers offering water, and Agni seated as the household fire—an icon of total auspiciousness.

A
Apsarases
V
Vidyādharas
G
Gaṅgā
R
Rivers
A
Agni (Hutaśana)

FAQs

Celestial luxuries mimic sacred realities (rivers, fire), reminding that true sanctity lies in dharmic use—worship, restraint, and pilgrimage—rather than display.

Prabhāsa-kṣetra is the Māhātmya’s sanctified frame; the verse also invokes Gaṅgā symbolically as the archetypal tīrtha-river.

Implied ritual vocabulary appears (gārhapatya fire), but no explicit prescription (vidhi) is stated in this verse.