Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

अत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यो मां पश्यति मानवः । अपि कीटपतंगा ये निधनं यांति मानवाः । ते मृतास्त्रि दिवं यान्ति सुकृतेन यथा द्विजाः

atra tīrthe naraḥ snātvā yo māṃ paśyati mānavaḥ | api kīṭapataṃgā ye nidhanaṃ yāṃti mānavāḥ | te mṛtāstri divaṃ yānti sukṛtena yathā dvijāḥ

En ce tīrtha sacré, celui qui s’y baigne puis me contemple—et même ceux qui y meurent sous forme d’insectes ou d’oiseaux—après la mort s’élèvent au ciel par ce mérite, comme les justes deux-fois-nés par leurs bonnes œuvres.

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of place)
तीर्थेat the sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन (singular)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having bathed)
यःwho
यः:
Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formएकवचन; द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
मानवःa human
मानवः:
Karta (Apposition to subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; अपपद-सम्बन्धेन ‘नरः’ इत्यस्य विशेष्य/सम्बोधनार्थक (appositional)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक निपात (particle: even/also)
कीटपतंगाःworms and insects
कीटपतंगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकीट + पतंग (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
निधनम्death
निधनम्:
Gati-Karman (Goal as object/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य (appositional)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तद्-प्रत्यय (correlative pronoun)
मृताःdead
मृताः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘ते’ इत्यस्य विशेषण
त्रिthree
त्रि:
Sambandha (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् पूर्वपद-प्रयोग (as numeral prefix)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-Karman (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (द्यौः-शब्द); द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थक क्रियायाः लक्ष्य (goal)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
सुकृतेनby merit
सुकृतेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; हेतौ/करणे (by/through merit)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative particle: as/like)
द्विजाःtwice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa tīrtha (specific ford in context)

Type: tirtha

Listener: Ṛṣis (frame)

Scene: At a luminous ford, a pilgrim bathes and then beholds the deity; above, subtle forms of insects and birds rising as light toward the heavenly realm, illustrating kṣetra’s indiscriminate grace.

K
Kardamālā-tīrtha
Ī
Īśvara (Śiva)
T
Tridiva (heaven)
D
Dvija

FAQs

A powerful tīrtha, joined with sacred bathing and divine darśana, can uplift even the lowest forms of life through its inherent merit.

The tīrtha at Kardamālā within Prabhāsakṣetra.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha followed by darśana—beholding Īśvara (Śiva).