Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

ततो धर्मक्रियास्त्यक्ता भूतले सर्वमानवैः । निःस्वाध्यायवषट्कारं भूतलं समपद्यत

tato dharmakriyāstyaktā bhūtale sarvamānavaiḥ | niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ bhūtalaṃ samapadyata

Alors tous les humains sur la terre abandonnèrent les observances du dharma, et le monde devint privé de l’étude des Veda et de l’exclamation « vaṣaṭ » des offrandes.

ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) कारण/अनन्तरार्थे (thereupon/then)
धर्म-क्रियाःreligious rites
धर्म-क्रियाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formसमासः: धर्मस्य क्रियाः (षष्ठी-तत्पुरुष); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्यक्ताःwere abandoned
त्यक्ताः:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यक्त (कृदन्त, √त्यज्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘धर्मक्रियाः’ इत्यस्य भाववाचक-प्रयोगः (were abandoned)
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; देशाधिकरण
सर्व-मानवैःby all humans
सर्व-मानवैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + मानव (प्रातिपदिक)
Formसमासः: सर्वे मानवा इति कर्मधारय; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्तृकरण/कर्तृवाचक-तृतीया (by all men)
निः-स्वाध्याय-वषट्कारम्devoid of Vedic study and vaṣaṭ-calls
निः-स्वाध्याय-वषट्कारम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + स्वाध्याय (प्रातिपदिक) + वषट्कार (प्रातिपदिक)
Formसमासः: निःस्वाध्यायश्च निःवषट्कारश्च इति द्वन्द्वार्थेऽपि एकपद-समासप्रयोगः; व्यवहारतः निः-पूर्वक-तत्पुरुष (privation); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘भूतलम्’ इति विशेषणम्
भूतलम्the earth
भूतलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समपद्यतbecame/turned into
समपद्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+पद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as restorative counterpoint)

Type: kshetra

Scene: A silent sacrificial ground: cold ash in the fire-pit, abandoned ladles, no chanting students, no vaṣaṭ; across the landscape, people turn away from rituals, temples and āśramas quiet.

D
Dharma-kriyā
S
Svādhyāya
V
Vaṣaṭkāra

FAQs

When fear and violence disrupt sacred life, dharma practices fade—showing the need for protection of svādhyāya and yajña traditions.

The broader glorified setting is Prabhāsa-kṣetra, where the restoration of dharma becomes the underlying aim of the māhātmya.

Svādhyāya (Vedic recitation) and vaṣaṭkāra (ritual exclamation in offerings) are highlighted as key components of orthodox ritual life.