Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

प्रभासक्षेत्रसंपर्कात्समुद्रस्य च संगमात् । सागरोऽपि समासाद्य सरस्वत्यास्तु वाडवम् । निर्धनो वै धनं प्राप्याचिन्तयत्क्व क्षिपाम्यहम्

prabhāsakṣetrasaṃparkātsamudrasya ca saṃgamāt | sāgaro'pi samāsādya sarasvatyāstu vāḍavam | nirdhano vai dhanaṃ prāpyācintayatkva kṣipāmyaham

Par le contact avec le Kṣetra de Prabhāsa et par la confluence sacrée avec l’Océan, la Mer elle-même—ayant reçu le feu Vāḍava de Sarasvatī—médita, tel un pauvre devenu riche : «Où donc le déposerai-je ?»

प्रभासक्षेत्रसंपर्कात्from contact with Prabhāsa-kṣetra
प्रभासक्षेत्रसंपर्कात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रभासक्षेत्र (प्रातिपदिक) + संपर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रस्य संपर्कात् = from contact with Prabhāsa-kṣetra)
समुद्रस्यof the sea
समुद्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
संगमात्from the confluence
संगमात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
सागरःthe ocean
सागरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ- सद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having reached/attained’
सरस्वत्याःof Sarasvatī
सरस्वत्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle; contrast/emphasis)
वाडवम्the Vāḍava (submarine fire)
वाडवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (वाडवाग्नि-सम्बद्धं तेजः/अग्निरूपं)
निर्धनःa poor man
निर्धनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (particle; emphasis)
धनम्wealth
धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having obtained’
अचिन्तयत्thought
अचिन्तयत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
क्वwhere
क्व:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय (interrogative adverb)
क्षिपामिshall I throw/place
क्षिपामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Sūta (deduced: Māhātmya narration style within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Sarasvatī–Samudra Saṅgama)

Type: sangam

Scene: At Prabhāsa’s shore where Sarasvatī meets the Ocean, the Sea is personified, receiving the Vāḍava fire like a precious but dangerous treasure; he looks inwardly perplexed, like a pauper suddenly wealthy, wondering where to keep it.

P
Prabhāsa Kṣetra
S
Sarasvatī
S
Samudra/Sāgara (Ocean)
V
Vāḍava Agni

FAQs

Sacred place-contact and confluence magnify potency; divine gifts must be held responsibly, like wealth that demands wise stewardship.

Prabhāsa Kṣetra and the Sarasvatī–Ocean confluence (saṅgama).

No explicit rite; the verse uses a moral simile to highlight the confluence’s transformative power.