Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

आपस्तंब उवाच । नार्हं मूल्यं च मे कोटिरधिकं वापि पार्थिव । सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिंतय

āpastaṃba uvāca | nārhaṃ mūlyaṃ ca me koṭiradhikaṃ vāpi pārthiva | sadṛśaṃ dīyatāṃ mūlyaṃ brāhmaṇaiḥ saha ciṃtaya

Āpastamba dit : « Ô roi, ni un koṭi ni davantage ne saurait être un “prix” digne de moi. Qu’on donne un paiement approprié ; délibère-en avec les brāhmanes. »

आपस्तम्बःĀpastamba
आपस्तम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआपस्तम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation marker)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अर्हम्worthy; deserving
अर्हम्:
Vidhyartha (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्—‘अहम्’ (understood)
मूल्यम्price
मूल्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Possessive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कोटिःa crore
कोटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अधिकम्more; additional
अधिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—‘कोटिः’/‘मूल्यम्’ (sense: ‘more/excess’)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction marker)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle: ‘or’)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-कारक अव्यय (particle: ‘also/even’)
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सदृशम्suitable
सदृशम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—‘मूल्यम्’
दीयताम्let (it) be given
दीयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार, कर्मणि-प्रयोग (Passive imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन
मूल्यम्the price
मूल्यम्:
Karta (Subject in passive/कर्मकर्तृ)
TypeNoun
Rootमूल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-क्रियायाः कर्तृस्थानी (subject of passive)
ब्राह्मणैःwith Brahmins
ब्राह्मणैः:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (with)
चिन्तयconsider
चिन्तय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Āpastamba

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Nabhāga

Scene: Āpastamba raises a hand in gentle refusal, rejecting even a koṭi; he directs the king toward a circle of brāhmaṇas for deliberation, with palm-leaf manuscripts and kusa seats indicating dharma-assembly.

Ā
Āpastamba
N
Nabhāga
B
Brāhmaṇas

FAQs

Spiritual authority cannot be priced; dharmic giving must be proportionate, principled, and decided with wise counsel.

Prabhāsa-kṣetra, depicted as a place where discernment and righteous counsel guide acts of giving.

Consultation with brāhmaṇas is advised before determining the appropriate dāna/compensation.