Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

विष्णोर्मूर्ध्नि महाभागे लोकाः स्वस्था बभूविरे । ततो देवगणाः सर्वे नृत्यंति च मुदान्विताः । वदंति हर्षसंयुक्ता नारायणपरायणाः

viṣṇormūrdhni mahābhāge lokāḥ svasthā babhūvire | tato devagaṇāḥ sarve nṛtyaṃti ca mudānvitāḥ | vadaṃti harṣasaṃyuktā nārāyaṇaparāyaṇāḥ

Sur la tête glorieuse de Viṣṇu, les mondes se trouvèrent établis et en paix. Alors toutes les cohortes des dieux, remplies d’allégresse, dansèrent et parlèrent avec joie—entièrement vouées à Nārāyaṇa.

विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case); एकवचनम्
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचनम्
महाभागे(O) greatly fortunate / noble one
महाभागे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य/महाभागः) — संबोधनार्थे/विशेषणरूपेण
लोकाःpeople / worlds
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case); बहुवचनम्
स्वस्थाःat ease / well
स्वस्थाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with लोकाः)
बभूविरेbecame
बभूविरे:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect); प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
ततःthen / thereafter
ततः:
Kāla/Hetu-avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (thereupon/then)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां गणाः)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; विशेषणम् (देवगणाः)
नृत्यन्तिdance
नृत्यन्ति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formलट्-लकारः (present); प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्; परस्मैपदम्
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
मुदान्विताःfilled with joy
मुदान्विताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः (मुदया अन्विताः = endowed with joy)
वदन्तिspeak
वदन्ति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकारः; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्; परस्मैपदम्
हर्षसंयुक्ताःjoined with delight
हर्षसंयुक्ताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्ष (प्रातिपदिक) + संयुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः (हर्षेण संयुक्ताः = joined with joy)
नारायणपरायणाःdevoted to Nārāyaṇa
नारायणपरायणाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनारायण (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य परायणाः = devoted to Nārāyaṇa)

Narrator (within the Prabhāsakṣetramāhātmya frame)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The worlds become tranquil upon Viṣṇu’s glorious head; gods dance in joy, speaking praises, wholly devoted to Nārāyaṇa.

V
Viṣṇu
N
Nārāyaṇa
D
Devagaṇa

FAQs

Viṣṇu is depicted as the stabilizing support of the worlds; when devotion and divine order prevail, peace arises and the gods rejoice.

The Prabhāsa sacred region, within whose narrative the glory of Viṣṇu and the resulting welfare of the worlds is proclaimed.

No direct rite is prescribed; the verse emphasizes devotional orientation to Nārāyaṇa and the auspicious effects of divine presence.