Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37
Devanagari script
इत्युक्तो विश्वकर्मा स भूमिं वीक्ष्य समंततः । उवाच प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्
Transliteration
ityukto viśvakarmā sa bhūmiṃ vīkṣya samaṃtataḥ | uvāca praṇato bhūtvā śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram
Translation
Ainsi interpellé, Viśvakarmā considéra la terre de tous côtés; puis, s’inclinant avec vénération, il s’adressa à Śaṅkara, le bienfaiteur des mondes.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइति-शब्दः (quotative particle)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having been told/addressed’
विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Pronoun)
भूमिम्the ground/land
भूमिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीक्ष्यhaving examined/seen
वीक्ष्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थ)
Formअव्यय-कृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having looked (at)’
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
प्रणतःbowed
प्रणतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘bowed down’
भूत्वाhaving become (i.e., being)
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + क्त्वा
Formअव्यय-कृदन्त (Gerund), ‘having become/being’
शंकरम्Śaṅkara
शंकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लोकशंकरम्benefactor of the world
लोकशंकरम्:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक + शंकर (प्रातिपदिक); लोकशंकर (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘लोकस्य शंकरः’
Speaker
Narrator (describing Viśvakarmā’s response)
Characters & Entities
V
ViśvakarmāŚ
Śaṅkara (Śiva)FAQs
Even sacred construction requires careful discernment of place, guided by reverence and dharma.
Prabhāsa Kṣetra and its sanctified terrain, worthy of deliberate evaluation.
No explicit rite; it implies the dharmic principle of proper site examination (bhū-parīkṣā) before building.