Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

कुबेर इति धर्मात्मा श्रुतशीलसमन्वितः । लिंगं प्रतिष्ठयामास न्यंकुमत्याश्च पूर्वतः

kubera iti dharmātmā śrutaśīlasamanvitaḥ | liṃgaṃ pratiṣṭhayāmāsa nyaṃkumatyāśca pūrvataḥ

Cet homme de dharma, pourvu de science et de noble conduite, célèbre sous le nom de «Kubera», établit un Liṅga à l’est de la Nyaṃkumatī.

कुबेरःKubera
कुबेरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुबेर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इतिthus/called
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्ययम् (quotative particle)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (धर्मः आत्मा यस्य सः)
श्रुतशीलसमन्वितःendowed with learning and good conduct
श्रुतशीलसमन्वितः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रुत-शील-समन्वित (प्रातिपदिक)
Formसमन्वित (सम्-√नी + क्त) भूतकृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (श्रुतेन शीलेन च समन्वितः)
लिङ्गम्(Śiva-)liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रतिष्ठयामासinstalled/established
प्रतिष्ठयामास:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative sense: 'caused to be established/installed')
न्यंकुमत्याःof Nyankumatī
न्यंकुमत्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootन्यंकुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
पूर्वतःin front of/to the east of
पूर्वतः:
Adhikarana (Spatial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: 'in front/eastward')

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kaubera-liṅga (east of Nyaṃkumatī)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Kubera, portrayed as a dharmic devotee, installs a Śiva-liṅga on the eastern side of the river; priests mark the ground, pour sanctified water, and raise a small shrine as dawn light falls from the east.

K
Kubera
N
Nyaṃkumatī (river)
Ś
Śiva (Liṅga)

FAQs

True prosperity is aligned with dharma: Kubera’s greatness is expressed through establishing Śiva’s presence for the benefit of the region.

The eastern vicinity of the Nyaṃkumatī river-bank within Prabhāsa-kṣetra, marked by Kubera’s Liṅga installation.

Liṅga-pratiṣṭhā (ritual establishment/installation of a Śiva-liṅga).