Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

सूर्यक्षेत्रं समाख्यातमिदं गव्यूतिमात्रकम् । अत्र स्थाने स्थिता येपि तेषां स्वर्गो ध्रुवं भवेत्

sūryakṣetraṃ samākhyātamidaṃ gavyūtimātrakam | atra sthāne sthitā yepi teṣāṃ svargo dhruvaṃ bhavet

Ce lieu est renommé comme Sūrya-kṣetra, n’ayant pour mesure qu’un seul gavyūti. Même ceux qui ne font qu’y demeurer, assurément, obtiennent le ciel.

सूर्यक्षेत्रम्Sun’s sacred field
सूर्यक्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य क्षेत्रम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
समाख्यातम्is called/known
समाख्यातम्:
Karta-anvaya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
इदम्this
इदम्:
Karta (Apposition/कर्ता-समाना)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम
गव्यूतिमात्रकम्measuring one gavyūti
गव्यूतिमात्रकम्:
Karta-anvaya (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगव्यूति (प्रातिपदिक) + मात्रक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (गव्यूति-परिमाणं मात्रम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषणम् (locative adverb)
स्थानेin the place
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
स्थिताःstaying/settled
स्थिताः:
Karta (Subject of relative clause)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम् (जनानां)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; सम्बन्धबोधक-यत् (relative)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; सर्वनाम
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
भवेत्would be/shall be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha: Sūrya-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Vālmīki

Scene: A bounded sacred precinct around the nimba-root shrine is shown, with pilgrims residing in simple huts; above, a radiant solar disc signifies Sūrya-kṣetra; the sages proclaim assured heaven for residents.

S
Sūrya
S
Sūryakṣetra
S
Svarga

FAQs

Even a small sacred boundary becomes vast in merit when it is a divinely charged kṣetra; association with it yields great spiritual fruit.

Sūryakṣetra within Prabhāsa-kṣetra, measured as a gavyūti.

No specific rite is mandated; the verse emphasizes the merit of staying/dwelling within the kṣetra.