Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

करमध्ये च मे लग्नं कपालं पतितं तदा । कपालमोचनश्चासौ लिंगरूपी स्थितोऽभवत्

Transliteration

karamadhye ca me lagnaṃ kapālaṃ patitaṃ tadā | kapālamocanaścāsau liṃgarūpī sthito'bhavat

Translation

Alors le crâne qui était resté fixé au milieu de ma main se détacha et tomba. Ce lieu saint, nommé Kapālamocana, s’y établit sous la forme d’un liṅga.

Word by Word

• करमध्ये: in the middle of (my) hand
• करमध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (करस्य मध्यः); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• लग्नम्: stuck; attached
• लग्नम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लग् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य-समन्वयात् (agreeing with कपालम्)

• कपालम्: skull
• कपालम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपाल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पतितम्: fell
• पतितम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• कपालमोचनः: Kapālamocana (name/title)
• कपालमोचनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपाल + मोचन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (कपालस्य मोचनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गरूपी: in the form of a liṅga
• लिङ्गरूपी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (लिङ्गस्य रूपम् अस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• स्थितः: stood; remained
• स्थितः: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Finite verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapālamocana

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A divine hand held out; the skull-mark/bowl clinging to the palm suddenly drops away at the tīrtha; a radiant liṅga manifests at the spot, with pilgrims witnessing the miracle.

Characters & Entities

• Kapālamocana
• Śiva-liṅga
• Kapāla (skull)
• Īśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True expiation culminates in release (mocana) and the establishment of sacred presence; purification becomes a permanent boon for future pilgrims through the liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapālamocana—presented as a liṅga-form sacred spot within the Prabhāsa-kṣetra landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies tīrtha-darśana and liṅga-veneration at Kapālamocana; the specific rites are not detailed in this line.