Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 179

गंधर्व उवाच । दुहितुर्मे शरीरं तु व्याधिकुष्ठेनपीडितम् । येनोपशमनं याति तत्त्वं कर्त्तुमिहार्हसि

gaṃdharva uvāca | duhiturme śarīraṃ tu vyādhikuṣṭhenapīḍitam | yenopaśamanaṃ yāti tattvaṃ karttumihārhasi

Le Gandharva dit : «Le corps de ma fille est affligé, tourmenté par la maladie de la lèpre. Dis-moi le moyen véritable par lequel elle peut s’apaiser ; il te sied d’énoncer ici ce remède».

गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दुहितुःof (my) daughter
दुहितुः:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
शरीरम्body
शरीरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (particle)
व्याधिकुष्ठेनby illness and leprosy
व्याधिकुष्ठेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याधि-कुष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
Formइतरेतर-द्वन्द्व: ‘व्याधिः च कुष्ठं च’ → व्याधिकुष्ठ; नपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व-प्राय), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पीडितम्afflicted, tormented
पीडितम्:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘पीडित’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (शरीरम्)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धे ‘by which/whereby’
उपशमनम्pacification, cure
उपशमनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउप-शम् (धातु) + अन (प्रातिपदिक-निर्माण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्त्वम्the truth, the correct means
तत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कर्तुम्to do, to accomplish
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
अर्हसिyou ought / you are able
अर्हसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Gandharva

Tirtha: Somēśvara/Prabhāsa (to be specified in ensuing verses)

Type: kshetra

Listener: Gośṛṅga (brahmarṣi)

Scene: A jeweled celestial Gandharva speaks with anguish, describing his daughter’s leprosy; listeners show compassion; the scene is intimate and pleading.

G
Gandharva
D
Daughter

FAQs

Suffering is met with dhārmic inquiry—seeking a righteous, truth-aligned remedy rather than despair.

The setting is the Prabhāsa sacred region, where Someshvara worship is presented as a source of relief and merit.

The verse requests the remedy; the specific prescription (Somavāra-vrata and Someshvara worship) appears in subsequent verses.