Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

Devanagari script

तत्रागत्व चतुर्वक्त्रो ब्राह्मभागेऽतिनिर्मले । मुनीनाकारयामास उन्नत स्थानवासिनः

Transliteration

tatrāgatva caturvaktro brāhmabhāge'tinirmale | munīnākārayāmāsa unnata sthānavāsinaḥ

Translation

Étant arrivé là, le Quatre-Visages (Brahmā), dans le très pur Brahmabhāga, fit convoquer les sages munis qui demeuraient en de hautes demeures.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• आगत्व: having come
• आगत्व: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत्य/आगत्व (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया

• चतुर्वक्त्रः: the four-faced one (Brahmā)
• चतुर्वक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (चत्वारि वक्त्राणि यस्य); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• ब्राह्मभागे: in Brahmabhāga
• ब्राह्मभागे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष-समास; पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• अतिनिर्मले: in the very pure (place)
• अतिनिर्मले: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय-उपसर्गवत्) + निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; (ब्राह्मभागे इत्यस्य विशेषणम्)

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• आकारयामास: caused to be summoned/called
• आकारयामास: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + कृ (धातु) (णिच्) → आकारयामास
• Form: लिट् (परिप्रास/आम-प्रयोग; periphrastic perfect); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• उन्नत: exalted/lofty
• उन्नत: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद् + नम् (धातु) → उन्नत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle used adjectivally); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (स्थानवासिनः इत्यस्य विशेषणम्)

• स्थानवासिनः: residents of the place
• स्थानवासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्थानं वसन्ति ये); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

Speaker

Īśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmabhāga (Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā (caturvaktra) arrives in the immaculate Brahmabhāga and calls forth sages from their elevated dwellings—hermitages on raised ground or luminous aerial āśramas—forming an orderly gathering for sacred proceedings.

Characters & Entities

• Brahmā (Caturvaktra)
• Brahmabhāga
• Munis (sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In a supremely pure kṣetra, spiritual authority and guidance are assembled through sages, emphasizing lineage and sanctified counsel.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmabhāga within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; it depicts convening munis for sacred proceedings in the tīrtha.