Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 78

गौतम उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं समर्थोऽसि वरप्रद । यत्र स्थाने मया दृष्टाः प्रेता यूयं सुदुःखिताः । तत्राहं चाश्रमं कृत्वा करिष्ये चोत्तमं तपः

gautama uvāca | yadi deyo varo'smākaṃ samartho'si varaprada | yatra sthāne mayā dṛṣṭāḥ pretā yūyaṃ suduḥkhitāḥ | tatrāhaṃ cāśramaṃ kṛtvā kariṣye cottamaṃ tapaḥ

Gautama dit : «Ô dispensateur de grâces, si tu peux nous accorder un don, alors, au lieu même où je vous ai vus—vous, les preta—souffrir cruellement, j’y fonderai un āśrama et j’y accomplirai l’austérité la plus haute.»

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Connector (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
देयःto be given
देयः:
Vidhaya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; √दा (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive/तव्यत्-अर्थ) ‘to be given’
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्माकम्of us / for us
अस्माकम्:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
समर्थःcapable
समर्थः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
वरप्रदO boon-giver
वरप्रद:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + प्रद (कृदन्त/प्रातिपदिक; √दा with प्र-)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘giver of boons’)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb)
स्थानेin the place
स्थाने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन
दृष्टाःwere seen
दृष्टाः:
Kriya (Perception/result)
TypeVerb
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘seen’
प्रेताःpretas (departed spirits)
प्रेताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
सुदुःखिताःvery miserable
सुदुःखिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (कृदन्त; √दुःख्/दुःख (नामधातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (of प्रेताः/यूयम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
and
:
Connector (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — ‘having done/made’
करिष्येI will do
करिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Connector (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of तपः)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Gautama

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (localized preta-darśana-sthāna)

Type: kshetra

Scene: Gautama, moved by pity, addresses a boon-giver; behind him, faint translucent pretas in distress near a coastal grove; he points to the ground, vowing to build an āśrama and perform severe austerities.

G
Gautama
P
Preta(s)

FAQs

Compassion becomes sacred action: seeing suffering, the sage vows disciplined tapas and the founding of a holy āśrama for the welfare of beings.

The context is Prabhāsa-kṣetra, specifically the locality later associated with Gātramocana and the Pretatīrtha tradition.

Establishing an āśrama and undertaking uttama-tapas (high austerity) at the spiritually charged location.