Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

बहुनात्र किमुक्तेन भवेन्मोक्षस्य भाजनम् । न चैतत्पिशुने देयं नास्तिके दंभसंयुते

bahunātra kimuktena bhavenmokṣasya bhājanam | na caitatpiśune deyaṃ nāstike daṃbhasaṃyute

Que dire de plus? Un tel être devient digne de la délivrance. Mais cet enseignement ne doit pas être donné au calomniateur, ni à l’athée mêlé d’hypocrisie.

बहुनाwith much (talk)
बहुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘बहुना’ = ‘with much (speech)’
अत्रhere
अत्र:
Adverbial (देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
किम्what
किम्:
Interrogative (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
उक्तेनby what has been said
उक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वच् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
भवेत्would be/should become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मोक्षस्यof liberation
मोक्षस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
भाजनम्a receptacle/fit recipient
भाजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
एतत्this (teaching/gift)
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘इदं शास्त्रम्/दानम्’ इत्यर्थे
पिशुनेto a slanderer
पिशुने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपिशुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
देयम्should be given
देयम्:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातोः यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय/कर्तव्यार्थक (gerundive)
नास्तिकेin/for an atheist
नास्तिके:
Adhikarana/Condition (अधिकरण/शर्त)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण) एकवचन; ‘नास्तिके (सति)’ इति सति-सप्तमीभावः (locative absolute sense)
दंभसंयुतेendowed with hypocrisy
दंभसंयुते:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदंभ + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (‘दंभेन संयुतः’); ‘नास्तिके’ इत्यस्य विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A didactic moment: a teacher-figure concludes a discourse on śrāddha/dāna at Prabhāsa, warning that the liberating teaching is not to be given to slanderers or hypocritical atheists; the sea-coast tīrtha ambience is implied.

M
mokṣa

FAQs

Sacred knowledge grants mokṣa-eligibility, but it must be protected and entrusted only to worthy recipients.

The counsel is embedded in Prabhāsakṣetra-māhātmya, reinforcing the kṣetra’s dharma standards.

A restriction (niyama): do not transmit this teaching to a piśuna (malicious person) or a nāstika with hypocrisy.