Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

सूर्यं कुन्तीकुमारे च पञ्चनद्यां विभावसुम् । मथुरायां विमलादित्यं संज्ञादित्यं तु संज्ञिके

sūryaṃ kuntīkumāre ca pañcanadyāṃ vibhāvasum | mathurāyāṃ vimalādityaṃ saṃjñādityaṃ tu saṃjñike

À Kuntīkumāra, Il est adoré comme «Sūrya» ; à Pañcanadī comme «Vibhāvasu» ; à Mathurā comme «Vimalāditya» ; et à Saṃjñikā comme «Saṃjñāditya».

सूर्यम्Sūrya (Sun)
सूर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कुन्तीकुमारेin Kuntīkumāra (place)
कुन्तीकुमारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुन्ती+कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः कुन्त्याः कुमारः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पञ्चनद्याम्in Pañcanadī (land of five rivers)
पञ्चनद्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च+नदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः पञ्च नद्यः यस्यां सा (द्विगु-समासः)
विभावसुम्Vibhāvasu (fire/Sun; name)
विभावसुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः विभा अस्य अस्ति इति (बहुव्रीहिः)
मथुरायाम्in Mathurā
मथुरायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमथुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विमलादित्यम्Vimalāditya
विमलादित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमल+आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः विमलः आदित्यः (कर्मधारयः)
संज्ञादित्यम्Saṃjñāditya
संज्ञादित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंज्ञा+आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः संज्ञायाः आदित्यः/संज्ञा-आदित्यः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
संज्ञिकेin Saṃjñika (place)
संज्ञिके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंज्ञिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (स्थाननामरूपेण)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Prabhāsakhaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Kuntīkumāra / Pañcanadī / Mathurā / Saṃjñikā (Sūrya-sthānas)

Type: kshetra

Scene: Four sunrise shrines: (1) Kuntīkumāra with a simple Āditya icon receiving arghya, (2) Pañcanadī confluence with five streams meeting and a fire-like ‘Vibhāvasu’ aura, (3) Mathurā ghāṭa with Yamunā and a radiant ‘Vimalāditya’, (4) Saṃjñikā shrine with Saṃjñā motif—subtle feminine presence near the solar disc.

S
Sūrya
K
Kuntīkumāra
P
Pañcanadī
V
Vibhāvasu
M
Mathurā
V
Vimalāditya
S
Saṃjñāditya
S
Saṃjñikā

FAQs

The one Sun is revered through many holy manifestations, teaching unity of divinity expressed through sacred geography.

Kuntīkumāra, Pañcanadī, Mathurā, and Saṃjñikā—each presented as a seat of Sūrya’s distinct name and grace.

No explicit rite is stated here; the emphasis is on recognizing and honoring Sūrya’s named forms at these tīrthas.