Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

बाढमित्येव सा देवी प्रस्थिता वरुणालयम् । वसिष्ठस्त्वग्रतो याति तं गंगा पृष्ठतोऽन्वगात्

bāḍhamityeva sā devī prasthitā varuṇālayam | vasiṣṭhastvagrato yāti taṃ gaṃgā pṛṣṭhato'nvagāt

Disant «Qu’il en soit ainsi», la déesse se mit en route vers la demeure de Varuṇa. Vasiṣṭha marchait en tête, et Gaṅgā le suivait derrière.

बाढम्certainly; agreed
बाढम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय/प्रातिपदिक-निपातार्थ)
Formअव्यय (निपात/स्वीकृत्यर्थः), ‘अस्तु/एवम्’ इत्यर्थे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उक्त्यन्त-निपातः), वाक्यसमाप्त्यर्थे
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक-निपातः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रस्थिताdeparted; set out
प्रस्थिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकाले), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रस्थित’ = departed
वरुणालयम्Varuṇa’s abode (the sea)
वरुणालयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण + आलय (प्रातिपदिकौ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वरुणस्य आलयः)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut; however
तु:
Sambandha (Contrast/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक-निपातः)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (Adverbial location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्), ‘पुरतः’ इत्यर्थे
यातिgoes; proceeds
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
गंगाGaṅgā
गंगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पृष्ठतःfrom behind; behind
पृष्ठतः:
Adhikarana (Adverbial location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्), ‘पश्चात्’ इत्यर्थे
अन्वगात्followed
अन्वगात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-गम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narrator within the Dvārakā Māhātmya (deduced; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic framing)

Tirtha: Gomatī–Sāgara sambandha (Gomati’s approach to the western ocean)

Type: sangam

Scene: The goddess assents and sets out; Vasiṣṭha leads, Gaṅgā follows—an orderly sacred procession toward the ocean, with the sea shimmering ahead.

V
Varuṇa
V
Vasiṣṭha
G
Gaṅgā

FAQs

Divine forces willingly submit to dharma-guiding sages, showing that sacred power is meant to serve cosmic order.

The Gomatī/river-tīrtha tradition connected to Dvārakā, introduced through Gaṅgā’s movement under Vasiṣṭha’s guidance.

None here; it is a narrative transition describing movement toward Varuṇa’s realm.