Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

म्लेच्छदेशे शुभे वाऽपि चक्रांको यत्र तिष्ठति । योजनानि दश द्वे च मम क्षेत्रं च सुन्दरि

mlecchadeśe śubhe vā'pi cakrāṃko yatra tiṣṭhati | yojanāni daśa dve ca mama kṣetraṃ ca sundari

Qu’il soit en terre étrangère ou en une contrée propice, là où demeure l’empreinte du Cakra, ô belle, dans un cercle de douze yojanas alentour se trouve Mon domaine sacré.

म्लेच्छ-देशेin a mleccha country
म्लेच्छ-देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देशे इति)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)
चक्र-अंकःthe discus-mark (cakra emblem)
चक्र-अंकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + अंक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्ता
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
योजनानिyojanas (a measure of distance)
योजनानि:
Karma (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; परिमाणवाचक
दशten
दश:
Visheshana (Numeral/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; नपुंसकलिङ्ग-बहुवचन-समन्वय (योजनानि इति)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (Numeral/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्यावाचक (योजनानि इति)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
क्षेत्रम्sacred region, domain
क्षेत्रम्:
Karma (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced; addressing a feminine interlocutor within the chapter—likely a goddess/queen figure in the narrative context)

Tirtha: Cakrāṅka-kṣetra (portable field)

Type: kshetra

Scene: A cakra-emblem pillar or stone is स्थापित in a distant land; a luminous circular boundary expands across the landscape (twelve yojanas) while diverse people gather for worship, indicating sanctification beyond borders.

C
Cakrāṅka (Cakra-mark)
K
Kṣetra (sacred field)

FAQs

Holiness is not restricted by political borders; the Lord’s sign sanctifies space and creates a protective sacred field for devotees.

Dvārakā’s theology of kṣetra expands outward: wherever the cakra-mark is स्थापित, that area is treated as the Lord’s kṣetra.

Reverence for the cakra-marked presence and recognition of its surrounding area as a kṣetra (a sanctified zone).