Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

पश्यध्वं गोपिकाः शुभ्रं सरः सरं समीपतः । स्वच्छमिष्टजलापूर्णं सज्जनानां यथा मनः

paśyadhvaṃ gopikāḥ śubhraṃ saraḥ saraṃ samīpataḥ | svacchamiṣṭajalāpūrṇaṃ sajjanānāṃ yathā manaḥ

« Voyez, ô gopīs—tout près—ce lac radieux : limpide et pur, rempli d’une eau douce et agréable, tel l’esprit des hommes vertueux. »

paśyadhvamsee!, behold!
paśyadhvam:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपदम
gopikāḥO cowherd-girls
gopikāḥ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootgopikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा-प्रयोग (address)
śubhrambright, white, pure
śubhram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण
saraḥlake
saraḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘saraḥ’ = saras (acc.sg)
saramflowing, moving (clear-running)
saram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (moving/flowing)
samīpataḥfrom nearby, at close range
samīpataḥ:
Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamīpa (प्रातिपदिक) + -tas (तसिल्)
Formतसिलन्त-अव्यय (ablatival adverb)
svaccha-miṣṭa-jala-āpūrṇamfilled with clear, sweet water
svaccha-miṣṭa-jala-āpūrṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvaccha (प्रातिपदिक) + miṣṭa (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक) + āpūrṇa (कृदन्त; ā-√pṝ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘āpūrṇa’; तत्पुरुष-समास (svacchena miṣṭena jalena āpūrṇam)
sajjanānāmof good people
sajjanānām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + jana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (satāṃ janānām)
yathāas, like
yathā:
Sambandha (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative particle: ‘as/like’)
manaḥmind
manaḥ:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अत्र उपमानपद (as ‘mind’)

Śrī Kṛṣṇa

Tirtha: Śubhra-saras (descriptive epithet; formal name given later)

Type: kund

Scene: Kṛṣṇa points toward a luminous, clear lake; the water is transparent, reflecting sky and lotuses. Gopīs lean forward, captivated by the lake’s radiance and sweetness.

K
Kṛṣṇa
G
Gopīs

FAQs

A tīrtha’s clarity mirrors inner clarity; purity of heart is the true ornament of dharma.

A luminous, clear lake near Dvārakā that becomes known by names connected with the gopīs.

No direct ritual is prescribed here; the verse praises the tīrtha’s purity and sweetness.