Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

ममात्र संनिविष्टस्य सहानेन प्रजल्पतः । यदि कश्चिन्नरो मोहादागमिष्यति लक्ष्मण । स्वहस्तेन न संदेहः सूदयिष्यामि तं द्रुतम्

mamātra saṃniviṣṭasya sahānena prajalpataḥ | yadi kaścinnaro mohādāgamiṣyati lakṣmaṇa | svahastena na saṃdehaḥ sūdayiṣyāmi taṃ drutam

« Tandis que je suis assis ici à converser avec lui, si un homme entre par égarement, ô Lakshmana, je le tuerai promptement de ma propre main, sans aucun doute. »

ममof me / my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संनिविष्टस्यof (one) seated/settled
संनिविष्टस्य:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसंनि-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; विशेषणम्
सहwith
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगार्थक-अव्यय (preposition-like: 'with')
अनेनwith this (one)
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-रूप (contextual)
प्रजल्पतःof (one) talking/prattling
प्रजल्पतः:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-जल्‍प् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
कश्चित्someone / any
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मोहात्out of delusion
मोहात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
आगमिष्यतिwill come
आगमिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
स्वहस्तेनwith (my) own hand
स्वहस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास (genitive determinative: 'own hand'); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
not / no
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सूदयिष्यामिI will kill/slay
सूदयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसूद् (धातु) [कारण-प्रयोग/णिच्]
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative stem)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)

Rāma (contextually; speaking to Lakṣmaṇa)

Type: kshetra

Scene: Rāma seated in guarded stillness, speaking with a celestial figure; his hand poised in vow, eyes fixed toward an unseen gate, conveying swift protective resolve; Lakṣmaṇa attentive beside him.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

It dramatizes the seriousness of guarding confidential counsel in rājadharma, though later dharmic outcomes depend on restraint and right judgment.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None.