Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

अथ दक्षो द्रुतं गत्वा शक्राद्यैरमरैर्वृतः । प्रहसंस्तानुवाचेदं विनयेन समन्वितः

atha dakṣo drutaṃ gatvā śakrādyairamarairvṛtaḥ | prahasaṃstānuvācedaṃ vinayena samanvitaḥ

Alors Dakṣa s’y rendit promptement, entouré des Immortels conduits par Indra ; souriant et plein de bienséance, il leur adressa ces paroles.

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/now)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative/avyayavat); शीघ्रम् (quickly)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वक्रिया
शक्र-आद्यैःby those beginning with Śakra
शक्र-आद्यैः:
Karana/Hetu (Instrument/सहकारि)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शक्रः आदिः येषाम् = beginning with Śakra); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
अमरैःby the immortals (gods)
अमरैः:
Karana/Hetu (Instrument/सहकारि)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta-visheshaṇa (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-भावः (surrounded)
प्रहसन्smiling/laughing
प्रहसन्:
Karta-visheshaṇa (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + हस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
विनयेनwith humility
विनयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समन्वितःendowed (with)
समन्वितः:
Karta-visheshaṇa (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + अन्वि/इ (धातु) (समन्वित)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; युक्त/युक्तः (endowed)

Narrator (third-person narrative)

Type: kshetra

Scene: Dakṣa, radiant Prajāpati, moves swiftly toward a forest hermitage, surrounded by Indra and other devas; his face bears a diplomatic smile, hands in a gentle gesture of greeting rather than command.

D
Dakṣa
I
Indra (Śakra)
D
Devas (Amaras)

FAQs

Vinaya (humble conduct) is presented as the proper approach when engaging spiritual authorities and resolving cosmic imbalance.

Not specified in this verse; it is part of the Tīrthamāhātmya’s narrative lead-up.

None; the verse highlights etiquette and approach rather than a rite.