Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

ततो निवार्य सैन्यं स्वमुपद्रवभयान्नृपः । पञ्चभिः पांडवैः सार्धं शतसंख्यैस्तथा सुतैः

tato nivārya sainyaṃ svamupadravabhayānnṛpaḥ | pañcabhiḥ pāṃḍavaiḥ sārdhaṃ śatasaṃkhyaistathā sutaiḥ

Alors le roi, craignant tout trouble, retint sa propre armée et se mit à parcourir les lieux, accompagné des cinq Pāṇḍava ainsi que de ses cent fils.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक-अव्ययम् (then/thereupon)
निवार्यhaving restrained
निवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि+वृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); ‘having restrained/checked’
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
स्वम्his own
स्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; ‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
उपद्रवभयात्from fear of trouble
उपद्रवभयात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootउपद्रव-भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; उपद्रवस्य भयम् (fear of disturbance)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘पाण्डवैः’ इत्यस्य विशेषणम्
पाण्डवैःwith the Pāṇḍavas
पाण्डवैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्ययम् (together with)
शतसंख्यैःnumbering a hundred
शतसंख्यैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeAdjective
Rootशत-संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘सुतैः’ इत्यस्य विशेषणम्
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीत्यर्थक-अव्ययम् (also/likewise)
सुतैःwith sons
सुतैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: At the boundary of the hermitage zone, the king signals his troops to halt; only a small, respectful party proceeds—Pāṇḍavas alongside—toward the quiet āśramas, conveying humility and protection of sanctity.

D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
K
Kauravas

FAQs

Approaching a tīrtha requires humility and non-disruption—worldly power is set aside to protect the sanctity of the kṣetra.

The unnamed kṣetra of Adhyāya 72; this verse emphasizes proper conduct upon entering it.

A behavioral prescription: restrain military display and avoid causing upadrava (disturbance) in a sacred area.