Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

जगाम सत्वरं तत्र यत्र तत्क्षेत्रमुत्तमम् । तपस्विगणसंकीर्णं युक्तं चैवाश्रमैः शुभैः

jagāma satvaraṃ tatra yatra tatkṣetramuttamam | tapasvigaṇasaṃkīrṇaṃ yuktaṃ caivāśramaiḥ śubhaiḥ

Il se rendit promptement en ce lieu où le champ sacré était suprême—foisonnant de troupes d’ascètes et orné d’āśrama de bon augure.

जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb of manner: quickly)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (there)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-देशवाचक-अव्ययम् (where)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
क्षेत्रम्field/holy region
क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तपस्विगणसंकीर्णम्crowded with groups of ascetics
तपस्विगणसंकीर्णम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतपस्वि-गण-संकीर्ण (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्; संकीर्ण (सम्+कॄ धातोः क्त-प्रत्ययः)
युक्तम्endowed/connected
युक्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्; युज् धातोः क्त-प्रत्ययः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphasis: indeed)
आश्रमैःwith hermitages
आश्रमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘युक्तम्’ इत्यस्य करण/सह-सम्बन्धः
शुभैःauspicious
शुभैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘आश्रमैः’ इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: The king’s party arrives at the edge of a radiant sacred field: clusters of leaf-huts and small hermitages, ascetics gathered in groups, smoke from sacrificial fires rising gently, and a sense of ordered sanctity.

T
tapasvins (ascetics)
Ā
āśramas (hermitages)
K
kṣetra (holy region)

FAQs

A true tīrtha is recognized by living dharma—ascetics, disciplined life, and sanctified hermitages.

The verse praises an ‘uttama kṣetra’ within Adhyāya 72; the specific name is not given in this line alone.

No explicit rite; it highlights the marks of a powerful pilgrimage-site—tapasvins and auspicious āśramas.