Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

तारकस्तु गतो नाशं मुक्तः प्राणैश्च तत्क्षणात् । ततो देवगणाः सर्वे संहृष्टास्तं महाबलम्

tārakastu gato nāśaṃ muktaḥ prāṇaiśca tatkṣaṇāt | tato devagaṇāḥ sarve saṃhṛṣṭāstaṃ mahābalam

Tāraka trouva sa fin et, à l’instant même, fut séparé de ses souffles vitaux. Alors toutes les cohortes des dieux, dans la joie, louèrent ce héros à la grande puissance.

तारकःTāraka
तारकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle) विरोध/विशेषार्थे “but/indeed”
गतःwent, reached
गतः:
Kriya (क्रिया) (predicate adjective)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तारकः इत्यस्य विशेषणम्; अर्थतः “went/has gone”
नाशम्destruction
नाशम्:
Gati-karma (गतिकर्म/Goal)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गतः इत्यस्य गत्यर्थकर्म
मुक्तःfreed, released
मुक्तः:
Karta (कर्ता) (state)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तारकः इत्यस्य विशेषणम्
प्राणैःfrom (his) life-breaths
प्राणैः:
Apadana (अपादान/Ablative sense via instrumental)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; मुक्तः इत्यत्र वियोगार्थे (separated from)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction) समुच्चयार्थे “and”
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; पञ्चमी-अर्थे अव्ययवत् “immediately/at that very moment”
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) “then”
देवगणाःthe hosts of gods
देवगणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (“group of gods”); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता) (qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; देवगणाः इति विशेषणम्
संहृष्टाःrejoiced
संहृष्टाः:
Kriya (क्रिया) (predicate adjective)
TypeVerb
Rootसम्-हृष् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; देवगणाः इत्यस्य विशेषणम्; अर्थतः “were delighted”
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तारकम्)
महाबलम्mighty, very strong
महाबलम्:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (“great-strength” = very strong); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तम् इति विशेषणम्

Sūta (deduced from the narration; explicit from v.23 onward)

Tirtha: Camatkārapura (contextual)

Type: kshetra

Scene: Tāraka lies fallen; the devas, relieved and radiant, gather in praise of the mighty Skanda as the battlefield’s fury settles into calm.

T
Tāraka
D
Devas
S
Skanda (implied as 'taṃ mahābalam')

FAQs

When adharma is destroyed, the devas (forces of harmony) naturally rejoice—signifying restoration of ṛta and protection of sacred order.

The immediate verse is not naming a tīrtha, but it belongs to the Camatkārapura-centered māhātmya sequence in this adhyāya.

None; it is a narrative proclamation of Tāraka’s fall and divine rejoicing.