Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । दक्षमाहूय तत्रैव ततः प्रोवाच सादरम्

tasya tadvacanaṃ śrutvā bhagavānvṛṣabhadhvajaḥ | dakṣamāhūya tatraiva tataḥ provāca sādaram

Entendant ses paroles, le Seigneur Bienheureux—Celui dont l’étendard porte le taureau—fit venir Dakṣa sur-le-champ, puis lui parla avec égards.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (वचनम् इति)
वचनम्speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वृषभध्वजःhe whose banner is the bull (Śiva)
वृषभध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha-dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृषभस्य ध्वजः)
दक्षम्Dakṣa
दक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आहूयhaving summoned
आहूय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर (then)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa-ādara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb, accusative used adverbially)

Sūta (narration)

Tirtha: प्रभास

Type: kshetra

Listener: शौनकादि ऋषयः

Scene: शिवः वृषभध्वजः प्रभासे स्थितः; दिव्य-आह्वान-क्षणे दक्षः प्रकटो भवति—प्रजापति-तेजः, वैदिक-ऋषि-रूप; शिवः सादरं वचनं आरभते; चन्द्रः पृष्ठे दीनः।

Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
C
Candra
D
Dakṣa

FAQs

Divine compassion may work through restoring harmony among beings—addressing the source of suffering (a curse) with dharmic mediation.

The action is framed within the Prabhāsa-kṣetra tīrtha narrative of the chapter.

No rite is prescribed; the verse advances the narrative toward resolution of the curse.