Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

चन्द्र उवाच । परं क्षीणोऽस्मि देवेश यक्ष्मणाहं पदांतिकम् । प्राप्तस्तस्मात्परित्राहि नान्यत्संप्रार्थयाम्यहम्

candra uvāca | paraṃ kṣīṇo'smi deveśa yakṣmaṇāhaṃ padāṃtikam | prāptastasmātparitrāhi nānyatsaṃprārthayāmyaham

Candra dit : «Ô Seigneur des dieux, je suis entièrement affaibli ; par le yakṣmā j’ai été conduit jusqu’au bord ultime. Aussi, sauve-moi : je ne demande rien d’autre».

चन्द्रःCandra (Moon)
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
परम्exceedingly
परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (अत्यर्थे)
क्षीणःwasted, weakened
क्षीणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣī (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva-īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)
यक्ष्मणाby consumption/disease (yakṣman)
यक्ष्मणा:
Karana (Instrument/Cause/करण)
TypeNoun
Rootyakṣman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पदान्तिकम्to the brink/end
पदान्तिकम्:
Gati/Avadhi (Limit/Goal nuance)
TypeNoun
Rootpada-antika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (पदस्य अन्तिकम् = near the end/at the brink)
प्राप्तःhave reached
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्; पञ्चमी-अर्थे (ablatival)
परित्राहिprotect (me)
परित्राहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-त्रा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
संप्रार्थयामिI request/beg
संप्रार्थयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र- अर्थ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Candra

Tirtha: प्रभास

Type: kshetra

Listener: महादेव (देवेश)

Scene: क्षीण-चन्द्रः—कान्ति-हीन, कृश-देह, श्वेत-पीत-वर्ण-क्षय; शिवस्य सम्मुखे दीन-भावेन प्रार्थयति; पृष्ठभूमौ प्रभास-तट/मन्दिर-दीपाः।

C
Candra
Ś
Śiva (Deveśa)
Y
Yakṣmā

FAQs

Single-pointed surrender—asking only for protection and refuge in God—is portrayed as the highest form of prayer.

The prayer is situated within the Prabhāsa-kṣetra episode of the Tīrthamāhātmya.

No ritual is prescribed; it is a direct supplication (prārthanā) expressing śaraṇāgati.