Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः । पुत्रप्रदो ह्यपुत्राणां विख्यातो भुवनत्रये

tataḥprabhṛti loke ca sa vaṭādityasaṃjñitaḥ | putraprado hyaputrāṇāṃ vikhyāto bhuvanatraye

Dès lors, dans le monde, il fut appelé « Vaṭāditya », renommé dans les trois mondes comme celui qui accorde des fils aux sans-enfants.

ततः-प्रभृतिfrom that time onward
ततः-प्रभृति:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्ययम् (from then onwards)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सःhe/that (deity)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वट-आदित्य-संज्ञितःnamed ‘Vaṭāditya’
वट-आदित्य-संज्ञितः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवट (प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक) + संज्ञित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समासः ‘वटादित्य-इति संज्ञा यस्य’ (नामधेय-विशेषण)
पुत्र-प्रदःgiver of sons
पुत्र-प्रदः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पुत्रं प्रददाति इति)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अपुत्राणाम्of the sonless (people)
अपुत्राणाम्:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअ (नञ्-प्रत्यय) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; नञ्-समास/नञ्-प्रयोग ‘without sons’
विख्यातःrenowned
विख्यातः:
Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवि + ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रसिद्धः’
भुवन-त्रयेin the three worlds
भुवन-त्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुषः ‘त्रीणि भुवनानि’

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Vaṭāditya

Type: kshetra

Listener: Dvija audience (implied)

Scene: A radiant Sūrya icon beneath/near a grand banyan (vaṭa), with pilgrims offering arghya; a subtle inscription-like banner ‘Vaṭāditya’; families praying for children.

V
Vaṭāditya
S
Sūrya (implied)

FAQs

A tīrtha becomes authoritative through remembered results: Vaṭāditya is celebrated because devotees experience compassionate boons.

Vaṭāditya—Sūrya worship connected with a sacred banyan (vaṭa).

No specific rite here; it states the phala (benefit) and renown of worship at Vaṭāditya.