Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

ततः संभ्रममाणश्च कदाचि द्द्विजसत्तमाः । चमत्कारपुरे क्षेत्रे स्नानार्थं समुपागतः

tataḥ saṃbhramamāṇaśca kadāci ddvijasattamāḥ | camatkārapure kṣetre snānārthaṃ samupāgataḥ

Puis, ô meilleurs des brāhmaṇas, un jour—plein d’inquiétude et d’agitation—il parvint au kṣetra sacré de Camatkārapura afin d’y accomplir le bain.

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/देश-कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — अनन्तर-क्रमसूचक
संभ्रममाणःhurrying, agitated
संभ्रममाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसं + भ्रम् (धातु) (वर्तमान-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (संभ्रममाणः = 'being agitated/hurrying')
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-निपात)
कदाचित्at some time, once
कदाचित्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
द्विजसत्तमाःbest of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारयः (सत्तमाः द्विजाः)
चमत्कारपुरेin the town of Camatkāra
चमत्कारपुरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचमत्कार + पुर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः (चमत्कारस्य पुरम्)
क्षेत्रेin the sacred region
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
स्नानार्थम्for bathing
स्नानार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootस्नान + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formअव्ययीभाव-समासः; द्वितीया-तत्पुरुष-निबद्धं अव्ययवत् (स्नानस्य अर्थम् = for bathing)
समुपागतःarrived
समुपागतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + सम् + उप (उपसर्गौ) (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (समुपागतः = having arrived)

Narrator addressing dvijas (contextual audience); exact speaker not stated in excerpt

Tirtha: Camatkārapura-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Dvija-sattamāḥ (explicit address)

Scene: A weary king arrives at the boundary of a sacred field marked by banners, a small shrine, and a water-source; brāhmaṇas are addressed as witnesses; the atmosphere hints at impending miracle.

C
Camatkārapura

FAQs

Turning toward a tīrtha for snāna is presented as a dharmic response to inner distress and impurity.

Camatkārapura-kṣetra is explicitly named as the sacred destination.

Snāna (ritual bathing) at the kṣetra is the stated practice.