Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

कस्यचित्त्वथ कालस्य सत्रे द्वादशवार्षिके । वर्तमाने यथान्यायं विधिदृष्टेन कर्मणा

Transliteration

kasyacittvatha kālasya satre dvādaśavārṣike | vartamāne yathānyāyaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā

Translation

Puis, à un certain moment, tandis qu’un satra de douze ans se déroulait selon l’usage légitime, avec des rites accomplis conformément à la règle établie,

Word by Word

• कस्यचित्: of some (someone/something)
• कस्यचित्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कस्यचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (contextual)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• कालस्य: of time
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• सत्रे: in the sacrificial session (sattra)
• सत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• द्वादशवार्षिके: in the twelve-year (session)
• द्वादशवार्षिके: Adhikarana (qualifier of location/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश-वर्षिक (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: द्वादश + वार्षिक); नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सत्रे इति विशेषणम्

• वर्तमाने: while (it) was going on
• वर्तमाने: Adhikarana (qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृत् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः (present participle, शानच्); नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सत्रे इति विशेषणम्

• यथा: according to
• यथा: Sambandha (Manner marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उपमान/रीतिवाचक (as/according to)

• न्यायम्: rule/propriety
• न्यायम्: Kriya-vishesana (Adverbial accusative/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: न्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे (यथान्यायम् = according to rule)

• विधिदृष्टेन: as prescribed by rule
• विधिदृष्टेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: विधि-दृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: विधिना दृष्टम्); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; कर्मणा इति विशेषणम्

• कर्मणा: by (ritual) action
• कर्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast sacrificial ground (yajñavāṭa) with altars, ṛtviks seated in order, fires blazing steadily; the sense of a long, disciplined twelve-year satra underway.

Characters & Entities

• Satra
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through disciplined observance of prescribed rites; narrative turning points often arise even amidst correct ritual order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it sets the ritual-historical scene leading toward the tīrtha account.

What ritualistic prescription is mentioned?

A twelve-year satra conducted yathā-nyāya (properly) with vidhi (scriptural injunctions).