Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

विमुक्तश्च कथं भूयो भ्रूणगर्तामुपाश्रितः । सापि गर्ता कथं जाता सर्वं नो वद विस्तरात्

vimuktaśca kathaṃ bhūyo bhrūṇagartāmupāśritaḥ | sāpi gartā kathaṃ jātā sarvaṃ no vada vistarāt

Et après avoir été délivré, comment se réfugia-t-il de nouveau dans la « Bhrūṇa-gartā » (la fosse liée au péché de tuer l’embryon) ? Et comment cette fosse vint-elle à exister ? Dis-nous tout en détail.

विमुक्तःfreed
विमुक्तः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण
भूयःagain/further
भूयः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्ययभाव/अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'again/further')
भ्रूणगर्ताम्Bhrūṇagartā (tīrtha)
भ्रूणगर्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रूणगर्ता (प्रातिपदिक: भ्रूण + गर्ता)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
उपाश्रितःhaving resorted to
उपाश्रितः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप + आ + श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (आश्रितः = resorted to)
साthat (she/it)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
गर्ताthe pit/cleft
गर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण
जाताcame into being/arose
जाता:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (उत्पन्ना)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नःto us/for us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूप (Genitive/Dative enclitic), बहुवचनार्थ; अत्र चतुर्थ्यर्थे (to us)
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverb): 'in detail/at length'

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Bhrūṇa-gartā

Type: kund

Listener: Sūta

Scene: Sages press Sūta to narrate in full: how Saudāsa, even after release, again sought the Bhrūṇa-gartā, and how the pit itself originated—setting the stage for a dramatic origin legend.

Ṛṣis
B
Bhrūṇagartā
S
Saudāsa

FAQs

Purāṇic tīrthas are tied to moral history: understanding the origin-story deepens repentance and faith in purification.

Bhrūṇagartā is explicitly named as a significant location whose origin and power are about to be narrated.

None directly; the request for “detail” signals an upcoming māhātmya account that typically supports snāna, dāna, and prayāścitta.