Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

ब्रह्माणी विनता लक्ष्मीः कद्रूर्दाक्षायणी शिवा । गायत्री चाथ सावित्री कृषिर्वृष्टिः श्रुतिः कला

Transliteration

brahmāṇī vinatā lakṣmīḥ kadrūrdākṣāyaṇī śivā | gāyatrī cātha sāvitrī kṛṣirvṛṣṭiḥ śrutiḥ kalā

Translation

Tu es Brahmāṇī et Vinatā ; Tu es Lakṣmī et Kadrū ; Tu es Dākṣāyaṇī, Śivā. Tu es Gāyatrī et aussi Sāvitrī ; Tu es l’agriculture et la pluie ; Tu es Śruti (l’Écriture révélée) et tout art sacré.

Word by Word

• ब्रह्माणी: Brahmāṇī
• ब्रह्माणी: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• विनता: Vinatā
• विनता: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: विनता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• लक्ष्मीः: Lakṣmī
• लक्ष्मीः: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• कद्रूः: Kadrū
• कद्रूः: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: कद्रू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• दाक्षायणी: Dākṣāyaṇī
• दाक्षायणी: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: दाक्षायणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; (दक्षस्य अपत्यम्)

• शिवा: Śivā
• शिवा: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: शिवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अथ: then, also
• अथ: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थकः (then/also)

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• कृषिः: agriculture, cultivation
• कृषिः: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: कृषि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• वृष्टिः: rainfall
• वृष्टिः: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• श्रुतिः: revelation, Veda
• श्रुतिः: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• कला: art; part
• कला: Pradhāna-nāma
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

Speaker

A king (bhūbhuj) praising Goddess Sarasvatī (deduced from immediate context; Sarasvatī speaks in 34)

Visual Art Cues

Scene: Devī appears as a grand synthesis: Brahmāṇī and Śivā, Lakṣmī, the mothers Vinatā and Kadrū, and as Gāyatrī/Sāvitrī—while rain falls on fields, and a Vedic manuscript and artistic tools signify Śruti and Kalā.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Brahmāṇī
• Vinatā
• Lakṣmī
• Kadrū
• Dākṣāyaṇī
• Śivā
• Gāyatrī
• Sāvitrī
• Śruti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is both transcendental (mantra and śruti) and practical (rain and agriculture), teaching that sacred knowledge supports worldly welfare and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of a tīrtha-māhātmya chapter, but its focus is theological—identifying the Goddess with mantras, mothers, and powers—rather than site-description.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, mantra-oriented worship is suggested through the naming of Gāyatrī and Sāvitrī; no explicit vow or offering is stated here.