Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

अथ काले तु संप्राप्ते चिन्तयित्वा प्रभातिकम् । प्रभातसमये प्राप्ते स शैवः प्रस्थितस्तदा । दुःशीलेन समायुक्तः संप्रहृष्टतनूरुहः

atha kāle tu saṃprāpte cintayitvā prabhātikam | prabhātasamaye prāpte sa śaivaḥ prasthitastadā | duḥśīlena samāyuktaḥ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ

Quand l’heure fixée fut venue, après avoir accompli les préparatifs du matin, à l’aube ce dévot śaiva se mit en route—accompagné de Duḥśīla—les poils dressés d’allégresse.

अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
तुindeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
संप्राप्तेwhen (it) had arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Time qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्+√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (काले)
चिन्तयित्वाhaving thought
चिन्तयित्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√चिन्त् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
प्रभातिकम्the morning matter/plan
प्रभातिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभातिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मपदम् (चिन्तयित्वा)
प्रभातसमयेat morning time
प्रभातसमये:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootप्रभात + समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभातस्य समयः)
प्राप्तेwhen (it) had come
प्राप्ते:
Adhikarana (Time qualifier)
TypeAdjective
Root√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (समये)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
शैवःthe Śaiva (devotee of Śiva)
शैवः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; जातिवाचकः
प्रस्थितःdeparted, set out
प्रस्थितः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्र+√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (सः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
दुःशीलेनwith a wicked-natured (person)
दुःशीलेन:
Sahakari (Associate)
TypeNoun
Rootदुः + शील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; समासः—उपपद-तत्पुरुषः/नञ्-तत्पुरुषः (दुष्टं शीलं यस्य)
समायुक्तःjoined/associated
समायुक्तः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्+आ+√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (सः)
संप्रहृष्टतनूरुहःwhose body-hairs were thrilled (with joy)
संप्रहृष्टतनूरुहः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्+प्र+√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त) + तनू + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; समासः—बहुव्रीहिः (संप्रहृष्टाः तनूरुहाः यस्य)

Sūta (narrative continuation; explicit only at shloka 46 but maintained here by context)

Type: kshetra

Scene: At the appointed time, after morning preparations, at daybreak a Śaiva devotee sets out, thrilled with goosebumps; beside him is Duḥśīla, a companion marked by bad conduct—creating contrast between inner devotion and risky association.

D
Duḥśīla

FAQs

Pilgrimage and sacred duty are framed as disciplines begun at dawn, with inner fervor directed toward dharma.

Not named yet; the narrative is moving toward a famed sacred river (Murala) described next.

Implicit ‘prabhātika’ conduct—morning observances before travel—without specifying a particular rite.