Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

ऋषय ऊचुः । दुर्वासा नामकश्चायं केनायं स्थापितो हरः । कस्मिन्काले महाभाग सर्वं नो विस्तराद्वद

ṛṣaya ūcuḥ | durvāsā nāmakaścāyaṃ kenāyaṃ sthāpito haraḥ | kasminkāle mahābhāga sarvaṃ no vistarādvada

Les sages dirent : « Ce liṅga est nommé “Durvāsā” ; par qui ce Hara fut-il installé ? En quel temps cela advint-il, ô bienheureux ? Dis-nous tout en détail. »

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दुर्वासाDurvāsas
दुर्वासा:
Karta-predicative (Predicate nominative/कर्तृ-विशेष्य)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामकःnamed; called
नामकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषण
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
केनby whom
केन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
अयम्this (one)
अयम्:
Karta-predicative (Topic/विशेष्य)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्थापितःwas established
स्थापितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थापि (कृदन्त; √स्था धातु, णिच्, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘हरः’ इत्यस्य विशेषण
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
कालेtime
काले:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
नःto us; for us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablative used adverbially); ‘विस्तरेण’ इत्यर्थे
वदtell; speak
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Ṛṣis (sages) addressing Sūta

Tirtha: Durvāsā-liṅga (as named in verse)

Type: temple

Listener: Sūta (implied respondent)

Scene: A circle of ṛṣis seated in a forest hermitage, hands folded, questioning Sūta about a famed liṅga called Durvāsā—asking who installed Hara and in what age.

Ṛṣis
D
Durvāsas
H
Hara (Śiva)

FAQs

Sacred geography is preserved through inquiry and transmission—devotees seek authentic origins to deepen faith.

The inquiry concerns the Durvāsas-associated liṅga located in the Hāṭakeśvara-kṣetra context.

None; it initiates the narrative request for the shrine’s स्थापना (installation) history.