Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्

yo yathā janma cāpnoti tathā sa mriyate naraḥ | na putrasaṃbhavo mṛtyurvīkṣyate janakaiḥ kvacit

Comme l’homme naît, ainsi meurt-il ; et, selon ce qu’observent les parents, jamais on ne voit la mort provenir de l’enfantement (les mères ne meurent pas en couches).

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas/just as
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (adverb)
जन्मbirth
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
आप्नोतिattains/obtains
आप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तथाso/in the same way
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूपार्थक (correlative adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नरःa man
नरः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इति समानाधिकरणम्
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (negation)
पुत्रसंभवःbirth of a son
पुत्रसंभवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुत्रस्य सम्भवः)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पुत्रसंभवः’ इति समानाधिकरणम्
वीक्ष्यतेis seen/observed
वीक्ष्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)
जनकैःby fathers/parents
जनकैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/कालवाचक (indefinite adverb)

Skanda (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Scene: An idealized Satya-yuga settlement near a sacred waterbody: serene mothers with infants, elders blessing families, no signs of disease or danger; the tīrtha’s presence felt as luminous calm.

FAQs

In the dharmic fullness of Kṛtayuga, life proceeds without the harsh afflictions that arise when adharma increases.

Not specified in this verse; it is yuga-description embedded within the Māhātmya narrative.

None; this verse describes societal and biological conditions of the age.