Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

बृहस्पतिरुवाच संदिग्धो विजयो युद्धे यस्माद्दैवेन सत्तम । तस्मात्कुरु महेंद्रेण व्यवस्थां वचनान्मम

bṛhaspatiruvāca saṃdigdho vijayo yuddhe yasmāddaivena sattama | tasmātkuru maheṃdreṇa vyavasthāṃ vacanānmama

Bṛhaspati dit : «Ô le meilleur, la victoire au combat est incertaine, car elle dépend du destin. Aussi, selon ma parole, conclus un accord avec le grand Indra (Mahendra).»

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
संदिग्धःuncertain
संदिग्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंदिग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifies विजयः)
विजयःvictory
विजयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (because)
दैवेनby fate/divine will
दैवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सत्तमO best one
सत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Phala (Reason-result link/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तदर्थे ‘therefore’
कुरुmake/do
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महेंद्रेणwith Mahendra (great Indra)
महेंद्रेण:
Saha/Instrument (Association/करण)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् इन्द्रः)
व्यवस्थाम्arrangement/settlement
व्यवस्थाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वचनात्from (my) word/instruction
वचनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Bṛhaspati

Type: kshetra

Scene: Bṛhaspati speaks as a calm strategist-sage, gesturing toward reconciliation; Vṛtra listens attentively, posture softened from warrior stance to disciple stance.

B
Bṛhaspati
V
Vṛtra
I
Indra (Mahendra)

FAQs

Recognizing the limits of human power and the uncertainty governed by daiva, one should choose prudent, dharmic settlement over reckless conflict.

No tīrtha is named in this verse.

None; it is counsel about vyavasthā (agreement/settlement).