Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

पार्वत्युवाच । तज्ज्ञानममलं देहि येन नावर्त्तनं भवेत् । इत्युक्तः स महाविष्णुः प्रत्युवाच हरप्रियाम्

pārvatyuvāca | tajjñānamamalaṃ dehi yena nāvarttanaṃ bhavet | ityuktaḥ sa mahāviṣṇuḥ pratyuvāca harapriyām

Pārvatī dit : «Accorde-moi cette connaissance sans tache, par laquelle il n’y aura plus de retour (à la renaissance).» Ainsi sollicité, Mahāviṣṇu répondit à la bien-aimée de Hara.

पार्वतीParvati
पार्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अमलम्pure
अमलम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)
देहिgive
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः
not
:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
आवर्तनम्returning (rebirth)
आवर्तनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
भवेत्would occur
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/उक्ति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि (passive sense)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
महाविष्णुःGreat Vishnu
महाविष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-उप-√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हरप्रियाम्Hara's beloved (Parvati)
हरप्रियाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर + प्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरस्य प्रिया)

Pārvatī (and narrative continuation)

Scene: Pārvatī, in reverent composure, asks Viṣṇu for stainless liberative knowledge that ends rebirth; Viṣṇu listens, poised to teach.

P
Pārvatī
M
Mahāviṣṇu
H
Hara (Śiva)

FAQs

The highest boon is liberating knowledge—purity of insight that ends the cycle of return to saṃsāra.

The larger chapter is a tīrtha-glorification, but this verse focuses on mokṣa-seeking dialogue rather than the site-name.

None; the emphasis is on jñāna as the means to non-return.