Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

तावद्द्वितीयं गो कर्णं दूत आदाय संगतः । दर्शयामास धृत्वाग्रे धर्मराजस्य सत्वरम्

tāvaddvitīyaṃ go karṇaṃ dūta ādāya saṃgataḥ | darśayāmāsa dhṛtvāgre dharmarājasya satvaram

À cet instant, le messager arriva en amenant le second Gokarṇa, et le présenta sans délai devant Dharmarāja.

तावत्then, meanwhile
तावत्:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/कालवाचक-अव्यय (until then/so long)
द्वितीयम्second
द्वितीयम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सन्दर्भानुसार), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘गोकर्णम्’ विशेषण
गोcow
गो:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक-पूर्वपद (समासाङ्ग)
कर्णम्ear; (name) Gokarṇa
कर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘गो’ इत्यनेन सह ‘गोकर्णम्’ नाम
दूतःthe messenger
दूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), ‘having taken’
संगतःarrived, came together
संगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-√गम् (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दर्शयामासshowed
दर्शयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) (णिच्)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्) ‘caused to see/showed’
धृत्वाhaving held
धृत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√धृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), ‘having held’
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (locative used adverbially)
धर्मराजस्यof Dharmarāja
धर्मराजस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः धर्म + राज
सत्वरम्quickly, hastily
सत्वरम्:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (manner adverb)

Sūta (continued narration)

Tirtha: Gokarṇa (as a named brāhmaṇa here; also echoes the famed tīrtha-name)

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Scene: A swift dūta arrives, leading or bearing the ‘second Gokarṇa’, and presents him before Dharmarāja with urgency.

D
Dharmarāja (Yama)
G
Gokarṇa
D
Dūta (messenger)

FAQs

The narrative frames karmic adjudication under Dharmarāja, emphasizing accountability and the consequences of timing and duty.

No tīrtha is named in this verse; it continues the storyline embedded within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya.

None; it is a narrative description of being presented before Dharmarāja.