Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

कीर्तयिष्यामि तेषां ते प्राधान्येन द्विजोत्तम । एकविंशतिसंख्या ये पापिलोककृते कृताः

Transliteration

kīrtayiṣyāmi teṣāṃ te prādhānyena dvijottama | ekaviṃśatisaṃkhyā ye pāpilokakṛte kṛtāḥ

Translation

«Je te rapporterai, ô meilleur des deux-fois-nés, les principaux d’entre eux : au nombre de vingt et un, établis pour le monde des pécheurs.»

Word by Word

• कीर्तयिष्यामि: I will recount
• कीर्तयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; कीर्त् causative)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रयोग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (enclitic form)

• प्राधान्येन: by priority, chiefly
• प्राधान्येन: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: prādhānya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/प्रकारे (as per priority)

• द्विजोत्तम: O best of brāhmaṇas
• द्विजोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: dvija-uttama (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (द्विजानाम् उत्तमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• एकविंशतिसंख्याः: numbering twenty-one
• एकविंशतिसंख्याः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ekaviṃśati-saṃkhyā (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (एकविंशतिः संख्या येषाम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying implied ‘नरकाः’)

• ये: which
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक

• पापिलोककृते: for the sinful world/for sinners
• पापिलोककृते: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Adjective
• Root: pāpi-loka-kṛta (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापिनां लोकः → पापिलोक; तस्मै कृते = for the sinful world/people); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/चतुर्थी-सम्भाव्य, एकवचन; अत्र ‘कृते’ = ‘for the sake of’ (postpositional use)

• कृताः: made, established
• कृताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Yama (Dharmarāja)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa

Visual Art Cues

Scene: Yama begins a formal teaching: a scroll or symbolic ‘register’ of twenty-one principal hells; attendants stand with ledgers; the brāhmaṇa listens like a student receiving a structured syllabus.

Characters & Entities

• Yama
• Naraka
• Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scripture teaches consequences in a structured way to deter sin and encourage dharmic conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it introduces a doctrinal list.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it announces an upcoming enumeration of narakas.