Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

cāturmāsye prayatnena deyaṃ vittānusārataḥ | sarvadānāni viprebhyo dadatsupte jagadgurau

Durant le Cāturmāsya, qu’on s’efforce de donner selon ses moyens. Offrir toutes sortes de dons aux brāhmanes tandis que le Jagadguru (Viṣṇu) demeure dans le sommeil yogique—

चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period
चातुर्मास्ये:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (locative singular; time)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instrumental singular)
देयम्to be given / should be given
देयम्:
क्रिया-विशेषण (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृत्) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्; भावे/कर्तरि ‘to be given’ (gerundive)
वित्तानुसारतःaccording to one’s wealth
वित्तानुसारतः:
सम्बन्ध (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवित्त-अनुसार (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्तम् (adverb: ‘according to’)
सर्वदानानिall gifts/charities
सर्वदानानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व-दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (neuter nom/acc pl)
विप्रेभ्यःto the brāhmaṇas
विप्रेभ्यः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे चतुर्थी-विभक्तिः बहुवचनम् (dative plural)
ददत्(one) giving
ददत्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्तं वर्तमान-कृदन्तम्; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; ‘giving’ (present active participle)
सुप्तेwhile (he) is asleep
सुप्ते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसुप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तम्; ‘when (he) is asleep’ (locative absolute with जगद्गुरौ)
जगद्गुरौwhen the Jagadguru (Lord) is asleep
जगद्गुरौ:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत्-गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (locative singular; in/with regard to Jagadguru)

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Scene: Viṣṇu reclines on Ananta in yoga-nidrā (Jagadguru asleep); in the foreground, pilgrims distribute varied gifts to brāhmaṇas with reverence during monsoon months.

C
Cāturmāsya
V
Vipra (Brāhmaṇa)
J
Jagadguru (Viṣṇu)
Y
Yoga-nidrā (cosmic sleep)

FAQs

Sacred seasons demand sincere effort: give within your means, and let charity become a disciplined offering during Viṣṇu’s yoga-nidrā.

This verse does not specify a location; it emphasizes the holy season (Cāturmāsya) within the broader tīrtha-mahātmya narrative.

Perform dāna diligently during Cāturmāsya, giving various gifts to Brāhmaṇas according to one’s resources.