Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

देवो यत्रास्ति विष्णुः स क्षीराब्धौ मधुसूदनः । जलशायी जगद्योनिः स दास्यति हितं च ते

devo yatrāsti viṣṇuḥ sa kṣīrābdhau madhusūdanaḥ | jalaśāyī jagadyoniḥ sa dāsyati hitaṃ ca te

Là où demeure le dieu Viṣṇu—Madhusūdana dans l’océan de lait—reposant sur les eaux, matrice et source du monde, il t’accordera ce qui t’est salutaire.

देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-अव्ययम् (relative adverb: where)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
क्षीराब्धौin the Ocean of Milk
क्षीराब्धौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर-अब्धि (प्रातिपदिक; क्षीर + अब्धि)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षीरस्य अब्धिः)
मधुसूदनःMadhusūdana (slayer of Madhu)
मधुसूदनः:
Samanadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमधु-सूदन (प्रातिपदिक; मधु + सूदन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (मधुं सूदयति इति)
जलशायीlying on the waters
जलशायी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल-शायिन् (प्रातिपदिक; जल + शायिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘सः’/‘विष्णुः’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जले शयितः)
जगद्योनिःsource of the world
जगद्योनिः:
Samanadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत्-योनि (प्रातिपदिक; जगत् + योनि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः योनिः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
दास्यतिwill give
दास्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हितम्benefit, welfare
हितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘दास्यति’ इत्यस्य कर्म
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
तेfor you
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम; ‘हितम्’ इत्यस्य सम्बन्ध (for you/of you)

Bṛhaspati

Tirtha: Kṣīrābdhi / Anantaśayana archetype

Type: kshetra

Scene: A visionary revelation of Viṣṇu as Madhusūdana reclining on Śeṣa in the Milk Ocean, attended by Lakṣmī; the waters shimmer as the cosmic womb, promising benevolent boon.

V
Viṣṇu
M
Madhusūdana
K
Kṣīrābdhi (Milk Ocean)

FAQs

Viṣṇu, the cosmic sustainer, is the ultimate refuge; worship directed to him yields true welfare (hita).

Kṣīrābdhi/Kṣīrasāgara—the Milk Ocean, presented as Viṣṇu’s exalted abode (Keśavālaya).

The verse supports the Viṣṇu-oriented vow by identifying the deity and locus of worship; the explicit vrata is given in the previous verse.