Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

गिरिं रैवतकं नाम सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम् । तत्र गत्वा निजामात्यैः समं मन्त्र्य च सत्व रम् । इन्द्रोपरि ततश्चक्रे यानं युद्धपरीप्सया

giriṃ raivatakaṃ nāma sarvartukusumojjvalam | tatra gatvā nijāmātyaiḥ samaṃ mantrya ca satva ram | indropari tataścakre yānaṃ yuddhaparīpsayā

Il se rendit à la montagne nommée Raivataka, éclatante de fleurs en toute saison. Là, après avoir promptement délibéré avec ses propres ministres, il se mit en route contre Indra, avide de combat.

गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
रैवतकंnamed Raivataka
रैवतकं:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिम्)
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देशक (particle: ‘by name’)
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम्bright with flowers in all seasons
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-ऋतु-कुसुम-उज्ज्वल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिम्); समासः—षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः (‘all-seasons’ + ‘flowers’ + ‘bright’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (‘having gone’)
निजामात्यैःwith his own ministers
निजामात्यैः:
Sahakari (Association/सहकारि; instrumental accompaniment)
TypeNoun
Rootनिज-अमात्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (‘own’ + ‘ministers’)
समम्together
समम्:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeIndeclinable
Rootसम (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (‘together/along with’)
मन्त्र्यhaving consulted
मन्त्र्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन्त्र् (धातु) + य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having consulted/advised’
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (‘quickly/hastily’)
इन्द्रोपरिupon Indra (above/over Indra)
इन्द्रोपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइन्द्र-उपरि (अव्यय; समास/योग)
Formअव्ययीभाव; उपरि-शब्देन सह (‘upon/over Indra’)
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (‘then/from there’)
चक्रेmade/undertook
चक्रे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परस्मैपद/आत्मनेपद?); आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; रूपम्—चक्रे (perfect, ‘did/made’)
यानम्a march/journey
यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
युद्धपरीप्सयाwith the desire for battle
युद्धपरीप्सया:
Hetu (Cause/Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootयुद्ध-परि-ईप्सा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘desire for battle’)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Raivataka-giri

Type: peak

Scene: A panoramic view of Raivataka mountain covered in blossoms across all seasons; Vṛka arrives with ministers and retinue, holding a council, then sets forth upward/skyward toward Indra’s realm for battle.

R
Raivataka
I
Indra
V
Vṛka

FAQs

Power without dharmic restraint turns toward conquest; Purāṇic stories show how boons can catalyze conflict.

Raivataka mountain is explicitly mentioned and praised as ever-flowering, a hallmark of sacred-geography description.

None; it narrates strategic counsel and a military march rather than a rite.