Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

अन्धकोऽपि समाराध्य देवदेवं चतुर्मुखम् । अमरत्वं ततो लेभे यावच्चन्द्रार्कतारकम्

andhako'pi samārādhya devadevaṃ caturmukham | amaratvaṃ tato lebhe yāvaccandrārkatārakam

Même Andhaka, après avoir dûment adoré le Dieu des dieux, le Seigneur aux quatre visages (Brahmā), obtint l’immortalité, durant tant que subsistent la lune, le soleil et les étoiles.

अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — ‘Andhaka’
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle) — ‘also/even’
समाराध्यhaving worshipped; having propitiated
समाराध्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Conjunctive participle/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√राध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having propitiated/worshipped’
देवदेवम्the god of gods
देवदेवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — ‘god of gods’
चतुर्मुखम्four-faced (Brahmā)
चतुर्मुखम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘देवदेवम्’/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — बहुव्रीहिः ‘having four faces’ (ब्रह्मा)
अमरत्वम्immortality
अमरत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — ‘immortality’
ततःthen; thereupon
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (adverb) — ‘then/thereupon’
लेभेobtained
लेभे:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘obtained’
यावत्as long as; until
यावत्:
Kālavadhāraṇa (Temporal limit/कालावधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-वाचक-अव्यय (limitative particle) — ‘as long as/until’
चन्द्रार्कतारकम्(as long as) the moon, sun, and stars (endure)
चन्द्रार्कतारकम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Extent/अवधि-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + तारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — द्वन्द्वसमासः ‘moon, sun, and stars’ (अवधि-निर्देशः)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in this snippet)

Scene: Andhaka performs intense worship before four-faced Brahmā; Brahmā grants a boon of long-lasting immortality measured by celestial bodies.

A
Andhaka
B
Brahmā (Caturmukha)

FAQs

Intense worship can yield extraordinary boons, but Purāṇic narratives imply that power without dharma can become a cause of downfall.

This verse occurs within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya framework, but the specific tīrtha is not named in this standalone shloka.

No explicit rite is prescribed here; it generally indicates ‘samārādhana’—devotional propitiation (worship/tapas) of the deity.