Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

श्राद्धे भुक्त्वाथ दत्त्वा वा यः श्राद्धं कुरुतेल्पधीः । स्वाध्यायं पितरस्तस्य यावत्संवत्सरं नृप । व्यर्थश्राद्धफलाः संतः पीड्यंते क्षुत्पिपासया

śrāddhe bhuktvātha dattvā vā yaḥ śrāddhaṃ kurutelpadhīḥ | svādhyāyaṃ pitarastasya yāvatsaṃvatsaraṃ nṛpa | vyarthaśrāddhaphalāḥ saṃtaḥ pīḍyaṃte kṣutpipāsayā

Ô Roi, si un homme à l’esprit obtus, après avoir mangé lors d’un śrāddha ou après l’avoir offert, le refait de manière impropre comme une chose ordinaire, alors, durant une année entière, ses Pitṛs demeurent privés du fruit de ce śrāddha et sont tourmentés par la faim et la soif.

श्राद्धेat/in śrāddha
श्राद्धे:
Adhikarana (Location/domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु; भक्षणे)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त: ‘having eaten’
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequencing/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/क्रमसूचक (then/thereupon)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दा (धातु; दाने)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त: ‘having given’
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक
श्राद्धम्śrāddha
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
कुरुतेdoes/performs
कुरुते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु; करणे)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अल्प-धीःa dull-witted person
अल्प-धीः:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअल्प (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (अल्पा धीः यस्य सः = one of little understanding)
स्वाध्यायम्Vedic study
स्वाध्यायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वाध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
पितरःancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (Extent marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिपर्यन्तबोधक
संवत्सरम्a year
संवत्सरम्:
Karma (Extent/अवधि-कर्म)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
व्यर्थ-श्राद्ध-फलाःhaving fruitless śrāddha-results
व्यर्थ-श्राद्ध-फलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ (प्रातिपदिक) + श्राद्ध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (व्यर्थं श्राद्धफलम् येषां ते)
सन्तःbeing
सन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त; √अस् सत्तायाम्, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (being)
पीड्यन्तेare afflicted
पीड्यन्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√पीड् (धातु; पीडने)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
क्षुत्-पिपासयाby hunger and thirst
क्षुत्-पिपासया:
Karana (Instrument/cause/करण)
TypeNoun
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + पिपासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समास (क्षुत् च पिपासा च)

Bhartṛyajña (didactic narration addressed to a king, ‘nṛpa’)

Listener: King (explicitly addressed: nṛpa)

Scene: A compassionate tableau: pitṛs depicted as subtle ancestral figures appearing thirsty and hungry, while the performer is shown confused or careless near the śrāddha setup; a contrasting corner shows the correct, attentive performance restoring calm.

P
Pitṛs

FAQs

Rituals for ancestors must be done with understanding and correct discipline; careless repetition or impropriety nullifies the intended benefit.

The injunction is situated within Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya of the Nāgara Khaṇḍa.

Do not perform Śrāddha in a confused/improper manner after participating as eater or donor; otherwise the Pitṛ-benefit is obstructed.