Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

एते पितृगणाः ख्याता नव देवसमुद्भवाः । आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यावश्विनावपि

Transliteration

ete pitṛgaṇāḥ khyātā nava devasamudbhavāḥ | ādityā vasavo rudrā nāsatyāvaśvināvapi

Translation

Ces groupes de Pitṛ sont réputés au nombre de neuf, nés des Devas : les Āditya, les Vasu, les Rudra, et aussi les Nāsatya (les Aśvin).

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• पितृगणाः: groups of Pitṛs
• पितृगणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ-गण (प्रातिपदिक; पितृ + गण)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः

• ख्याताः: are known/renowned
• ख्याताः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; कर्मणि (‘are renowned/known’)

• नव: nine
• नव: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नवन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्

• देवसमुद्भवाः: born from the gods
• देवसमुद्भवाः: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: देव-समुद्भव (प्रातिपदिक; देव + समुद्भव)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (‘born from the gods’)

• आदित्याः: Ādityas
• आदित्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; गणनाम

• वसवः: Vasus
• वसवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; गणनाम

• रुद्राः: Rudras
• रुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; गणनाम

• नासत्यौ: the Nāsatyas (the two Aśvins)
• नासत्यौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; अश्विनीकुमारयोः नाम

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; समानााधिकरणे नासत्यौ

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (Additive/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/अप्यर्थक-निपातः (‘also/even’)

Speaker

Unspecified narrator (Purāṇic dialogue context; likely a sage/narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic tableau: nine pitṛ-groups arranged in a mandala, each emanating from deva-clusters—Ādityas as solar radiance, Vasus as elemental brilliance, Rudras as austere flame, Aśvins as twin healers—signifying pitṛs born from devas.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Devas
• Ādityas
• Vasus
• Rudras
• Nāsatyas
• Aśvins

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It presents the Pitṛs as divinely originated, elevating ancestor rites as a sacred bridge between human duty and divine order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named in this verse; it supports the ritual theology often taught within a tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies śrāddha’s cosmic significance by linking Pitṛ hosts to Deva lineages, reinforcing the obligation to honor them through offerings.