Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38
Devanagari script
अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रोद्गते रविमण्डले । दुःखेन महता युक्तः प्रोत्थितः स हरेः सुतः
Transliteration
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prodgate ravimaṇḍale | duḥkhena mahatā yuktaḥ protthitaḥ sa hareḥ sutaḥ
Translation
Puis, la nuit passée et le disque du soleil s’étant levé, ce fils de Hari se releva, toujours accablé d’une immense douleur.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक-निपात) = indeclinable; then/now
रात्र्याम्in the night
रात्र्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
व्यतीतायाम्when (it) had passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootवि + अति + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; रात्र्याम् इति सति-सप्तमी (locative absolute)
प्रोद्गतेwhen (it) had risen
प्रोद्गते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootप्र + उद् + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; रविमण्डले इति सति-सप्तमी (when the sun-disc had risen)
रविमण्डलेin the sun-disc (i.e., when the sun rose)
रविमण्डले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootravi + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समास: रवेः मण्डलम् (sun-disc)
दुःखेनwith sorrow
दुःखेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
महतāgreat
महतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दुःखेन इति विशेषणम्
युक्तःendowed (with)
युक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: युक्त/समन्वित (endowed with)
प्रोत्थितःarose
प्रोत्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + उत् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: उत्थितः (arose)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
हरेःof Hari
हरेः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Narrator
Visual Art Cues
Scene: Sunrise breaks; Sāṃba rises from a sleepless night, face drawn with grief, yet posture suggesting determination; warm light contrasts with his inner heaviness.
Characters & Entities
S
SāṃbaH
HariFAQs
A new day invites moral resolve: sorrow should mature into a dharmic search for purification.
Not specified in this verse; it continues the tīrtha-māhātmya storyline.
No prescription appears here; it precedes the consultation with a dharma-knowing brāhmaṇa.