Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

सांबोऽपि प्रलपन्नार्तो निद्रां लेभे न वै द्विजाः । रात्रिशेषमभूत्तस्य तदा वर्षशतोपमम्

sāṃbo'pi pralapannārto nidrāṃ lebhe na vai dvijāḥ | rātriśeṣamabhūttasya tadā varṣaśatopamam

Même Sāṃba, gémissant dans l’angoisse, ne trouva point le sommeil, ô deux-fois-nés ; et le reste de cette nuit lui parut comme cent années.

साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāmba (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = particle; also/even
प्रलपन्lamenting
प्रलपन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + लप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: विलपन् (lamenting)
आर्तःdistressed
आर्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootārta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
निद्राम्sleep
निद्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnidrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
लेभेobtained
लेभे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: लभ् (to obtain)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध-निपात) = negation particle
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic particle
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन
रात्रिशेषम्the remaining part of the night
रात्रिशेषम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrātri + śeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: रात्रेः शेषः (remainder of the night)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यfor him / of him
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) = temporal adverb
वर्षशतोपमम्like a hundred years
वर्षशतोपमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvarṣa-śata + upama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: वर्षशतस्य उपमम् (like a hundred years)

Narrator (addressing dvijas/brāhmaṇas)

Listener: dvijāḥ

Scene: Sāṃba alone at night, restless and lamenting; lamps flicker, shadows lengthen; the sky suggests a long, unending night, conveying ‘a hundred years’ of felt duration.

S
Sāṃba

FAQs

Inner remorse makes time heavy; repentance becomes the doorway to seeking dharmic correction.

The verse belongs to a tīrtha-māhātmya context, but it does not name the tīrtha in this line.

None here; it motivates Sāṃba’s subsequent consultation on prāyaścitta.