Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

तेन संस्थापितस्तत्र देवदेवो दिवाकरः । रत्नादित्य इति ख्यातो निजनाम्ना महा त्मना

tena saṃsthāpitastatra devadevo divākaraḥ | ratnāditya iti khyāto nijanāmnā mahā tmanā

Là, il installa le Soleil, Dieu des dieux ; et ce grand être fut connu sous son propre nom, Ratnāditya.

तेनby him/with that
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण) एकवचन; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular of pronoun)
संस्थापितःwas established/installed
संस्थापितः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
देवदेवःgod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
दिवाकरःthe Sun (day-maker)
दिवाकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव + आकर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (दिवं करोति/दिवं आकरोति इति—सूर्यः); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
रत्नादित्यःRatnāditya (name/title)
रत्नादित्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्न + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (रत्न-सदृशः/रत्न-विशिष्टः आदित्यः); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
ख्यातःwas known/called
ख्यातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
निजनाम्नाby (his) own name
निजनाम्ना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनिज + नामन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (निजं नाम); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental)
महत्मनाby the great-souled one
महत्मना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महान् आत्मा यस्य); पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental)

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific speaker not stated in snippet)

Tirtha: Ratnāditya

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ (assembled brāhmaṇas)

Scene: A radiant Sūrya image is ceremonially installed in a sanctified field; priests and villagers witness the consecration as the deity gains the epithet Ratnāditya.

D
Divākara (Sūrya)
R
Ratnāditya

FAQs

Gratitude matures into devotion: receiving tīrtha-grace leads to establishing worship (pratiṣṭhā) that benefits future pilgrims.

Ratnāditya Tīrtha—where Sūrya (Divākara) is said to have been installed, linked to Viśvāmitra-jala in this adhyāya.

Deity installation (pratiṣṭhā/saṃsthāpana) of Divākara (Sūrya), establishing ongoing worship at the tīrtha.