Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

धारातीर्थमृतानां च प्रहारैः सन्मुखैः प्रभो । या गतिश्च समादिष्टा तां मे वद जनार्दन

dhārātīrthamṛtānāṃ ca prahāraiḥ sanmukhaiḥ prabho | yā gatiśca samādiṣṭā tāṃ me vada janārdana

Ô Seigneur—dis-le-moi, ô Janārdana : quel destin a été prescrit à ceux qui meurent à Dhārātīrtha, frappés au cœur du grand combat, faisant face aux coups sur la ligne de front ?

धारातीर्थमृतानाम्of those who died at Dhārā-tīrtha
धारातीर्थमृतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhārā-tīrtha + mṛta (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (धारातीर्थे मृताः), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
प्रहारैःby blows/strikes
प्रहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
सन्मुखैःface-to-face/direct
सन्मुखैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanmukha (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (सत्/सम् + मुख), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (प्रहारैः)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
गतिःcourse/destination
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
समादिष्टाordained/assigned
समादिष्टा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-दि श् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (गतिः इत्यस्य विशेषण)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) रूपम्; अत्र चतुर्थी (to me) अधिकम्
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपदम्
जनार्दनO Janārdana (Viṣṇu)
जनार्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootjanārdana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Indra (Vṛtrahā)

Tirtha: Dhārātīrtha

Type: kshetra

Listener: A king (mahārāja)

Scene: Indra addresses Viṣṇu (Janārdana), asking the ordained destiny of those who die at Dhārātīrtha, struck down while facing the enemy in the forefront of battle.

D
Dhārātīrtha
V
Viṣṇu (Janārdana)
I
Indra

FAQs

The manner of meeting death (courageously, facing forward) and the sanctity of place (tīrtha) are presented as decisive for one’s posthumous gati.

Dhārātīrtha.

No explicit ritual; the verse frames a dharmic inquiry about tīrtha-phala tied to heroic death.