Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततः संचिन्त्य सुचिरं स्मृतिशास्त्राण्यनेकशः । प्रायश्चित्तं ददौ तेषां सर्वेषां स द्विजन्मनाम्

tataḥ saṃcintya suciraṃ smṛtiśāstrāṇyanekaśaḥ | prāyaścittaṃ dadau teṣāṃ sarveṣāṃ sa dvijanmanām

Alors, après avoir longuement médité et consulté à maintes reprises divers textes de Smṛti, il prescrivit des prāyaścitta (expiations) pour tous ces deux-fois-nés.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रमवाचक-क्रियाविशेषणम् (then/thereupon)
संचिन्त्यhaving considered
संचिन्त्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त् (धातु) → संचिन्त्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having reflected’
सुचिरम्for long
सुचिरम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसु + चिर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणम् (adverbial use), ‘for a long time’
स्मृतिशास्त्राणिsmṛti-texts/law-books
स्मृतिशास्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मृति + शास्त्र (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्मृतेः शास्त्राणि)
अनेकशःmany times/in many ways
अनेकशः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (in many ways/repeatedly)
प्रायश्चित्तम्expiation/penance
प्रायश्चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय + चित्त (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रायः चित्तम्/प्रायस्य चित्तम्—expiation)
ददौgave/prescribed
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तेषाम्to/for them
तेषाम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
द्विजन्मनाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां जन्म यस्य—‘twice-born’)

Unspecified narrator (within the chapter’s narrative flow)

Type: kshetra

Scene: A learned Brahmin/sage sits with palm-leaf manuscripts, contemplating; around him, anxious dvijas await. He then announces expiations, bringing relief and order.

FAQs

Purification is not arbitrary; it is guided by śāstra and careful discernment, even within a Purāṇic tīrtha narrative.

The broader setting is a tīrtha within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the verse focuses on prescribing expiation rather than naming the site.

Prāyaścitta is prescribed generally here; specific forms (like Cāndrāyaṇa, homa, etc.) appear in the next verses.