Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 198›Shloka 61
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

Devanagari script

यद्यद्व्रतं पुरा चक्रे ब्राह्मणी सा च सुव्रता । अन्यं जलाशयं प्राप्य सा तच्चक्रे नृपात्मजा । प्रीत्या परमया युक्ता तदा सा द्विजस त्तमाः

Transliteration

yadyadvrataṃ purā cakre brāhmaṇī sā ca suvratā | anyaṃ jalāśayaṃ prāpya sā taccakre nṛpātmajā | prītyā paramayā yuktā tadā sā dvijasa ttamāḥ

Translation

Quel que fût le vœu qu’autrefois accomplit cette brāhmaṇī aux vœux parfaits, parvenue à un autre réservoir d’eau, la fille du roi accomplit de nouveau ce même vœu, unie à la dévotion suprême, ô meilleur des deux-fois-nés.

Word by Word
यत्-यत्whatever
यत्-यत्:
Viśeṣaṇa (to ‘व्रतम्’)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म-विशेषण), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः = ‘whatever’
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = ‘formerly/earlier’
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
ब्राह्मणीthe brāhmaṇa woman
ब्राह्मणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
सुव्रताof good vows
सुव्रता:
Viśeṣaṇa (Adjectival to ‘ब्राह्मणी/सा’)
TypeAdjective
Rootsu- (उपसर्ग) + vrata (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अन्यम्another
अन्यम्:
Viśeṣaṇa (to ‘जलाशयम्’)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
जलाशयम्a water-reservoir/pond
जलाशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक) + āśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जलस्य आशयः)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund) = ‘having reached’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तत्that (vow)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम—पूर्वोक्तव्रतपरामर्शः
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
नृपात्मजाthe king’s daughter
नृपात्मजा:
Karta (Apposition to ‘सा’)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नृपस्य आत्मजा)
प्रीत्याwith devotion/affection
प्रीत्या:
Karaṇa/Hetu (Means/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन
परमयाsupreme
परमया:
Viśeṣaṇa (to ‘प्रीत्या’)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (प्रीत्या इति)
युक्ताendowed (with)
युक्ता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate participle to ‘सा’)
TypeVerb
Rootyuj (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (भूतकर्मणि/स्थित्यर्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘युक्ता’ = ‘endowed/connected’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = ‘then/at that time’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
द्विजसत्तमाbest among the twice-born (women)
द्विजसत्तमा:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Appositional epithet/कर्तृसमाना)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमा)
Speaker

Sūta (narrative continuation; includes an address to ‘dvija-sattama’)

Tirtha Mahatmya

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: dvijasattamāḥ (best of twice-born)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-princess arrives at a new sacred pond/stepwell; she repeats earlier vows with visible joy and devotion; brāhmaṇas witness and bless her; water, steps, and offerings frame the scene.

Characters & Entities
N
nṛpātmajā (king’s daughter)

FAQs

Devotion-filled perseverance—repeating vows with sincerity across sacred places—deepens the spiritual fruit of practice.

Multiple ‘jalāśayas’ (sacred water-reservoirs) are referenced, indicating a pilgrimage circuit, though names are not given in this verse.

The prescription is to perform and repeat earlier vratas upon reaching another sacred water site, emphasizing continuity of observance.

←Previous Verse
Next Verse→